તમાકુ છોડવી મુશ્કેલ છે? જાણો કેટલા દિવસોમાં છૂટે છે લત, ડોક્ટર જણાવી રહ્યા છે આસાન ઉપાય અને ફાયદા

doctor advice to quit tobacco : તમાકુની માનવ સ્વાસ્થ્ય, પરિવાર અને સમાજ પર ખૂબ જ ઊંડી અસર પડે છે. આજના સમયમાં તમાકુ માત્ર સિગારેટ કે બીડી પૂરતું મર્યાદિત નથી, પરંતુ તેના ઘણા નવા સ્વરૂપો બજારમાં આવ્યા છે. એપોલો હોસ્પિટલના વરિષ્ઠ ડોક્ટર એસ.વી.એસ.દેવના જણાવ્યા અનુસાર તમાકુ એક એવું વ્યસન છે જેમાંથી બહાર નીકળવું ઘણા લોકો માટે ખૂબ જ મુશ્કેલ બની જાય છે. આ જ કારણ છે કે તમાકુ સંબંધિત રોગોને કારણે દર વર્ષે વિશ્વભરમાં લગભગ 80 લાખ લોકો મૃત્યુ પામે છે. જેમાંથી લગભગ 10 લાખ લોકોના મોત સેકન્ડ હેન્ડ સ્મોકિંગ એટલે કે બીજાના ધુમાડાના કારણે થાય છે.

ડો.દેવ સમજાવે છે કે તમાકુની સમસ્યા માત્ર વડીલો સુધી જ મર્યાદિત નથી. આજના સમયમાં વિશ્વભરમાં દર વર્ષે લગભગ 3.5 કરોડ બાળકો તમાકુના વ્યસનનો શિકાર બની રહ્યા છે. આ આંકડો ખૂબ જ ચિંતાજનક છે. ભારતમાં કેન્સરના કુલ કેસોમાંથી લગભગ 25 ટકા કેસ તમાકુને કારણે થાય છે. એટલે કે દર ચોથા કેન્સરનો દર્દી તમાકુના ઉપયોગ સાથે સંકળાયેલો છે.

તમાકુના નવા-નવા રુપો

પહેલા લોકો તમાકુને માત્ર બીડી, સિગારેટ અથવા પાન તરીકે જાણતા હતા, પરંતુ હવે બજારમાં ઘણા નવા અને ખતરનાક વિકલ્પો હાજર છે. આમાં સ્મોકલેશ તમાકુ, શિશા, હુક્કા બાર, ઇ-સિગારેટ અને અન્ય ફ્લેવર્ડ તમાકુ પ્રોડક્ટનો સમાવેશ થાય છે. ઘણા લોકો એ વિચારીને તેનો ઉપયોગ કરવાનું શરૂ કરી દે છે તે ઓછી હાનિકારક છે, પરંતુ સત્ય એ છે કે આ તમામ ઉત્પાદનો શરીરને ગંભીર નુકસાન પહોંચાડે છે.

માતા-પિતા માટે જરુરી ચેતવણીઓ

ડોકટરોનું માનવું છે કે આજના યુગમાં જાગૃતિ એ સૌથી મહત્વપૂર્ણ હથિયાર છે. ખાસ કરીને માતા-પિતાએ બાળકો પર ધ્યાન આપવાની જરૂર છે. બાળકો કેવા પ્રકારના મિત્રો સાથે ઉઠી રહ્યા છે અને બેસી રહ્યા છે, તેઓ શું ખાઈ રહ્યા છે અને શું પી રહ્યા છે અને તેઓ સોશિયલ મીડિયા અથવા આસપાસના વાતાવરણમાંથી શું શીખી રહ્યા છે તેના પર નજર રાખવી ખૂબ જ જરૂરી છે. સમયસર વાતચીત અને ખુલાસો બાળકોને તમાકુના વ્યસનથી બચાવી શકે છે.

તમાકુનું વ્યસન છોડવામાં કેટલો સમય લાગે છે?

તમાકુનું વ્યસન એક દિવસમાં દૂર થતું નથી. ડોકટરોનું કહેવું છે કે તેને સંપૂર્ણપણે છોડવામાં સમય લાગે છે. પ્રથમ 2 થી 4 અઠવાડિયા સૌથી પડકારજનક હોય છે. ખાસ કરીને શરૂઆતના 3 દિવસ સૌથી મુશ્કેલ માનવામાં આવે છે, કારણ કે આ સમય દરમિયાન શરીરમાં નિકોટિનની ઉણપ ચીડિયાપણું, બેચેની, માથાનો દુખાવો અને ઊંઘ જેવી સમસ્યાઓ પેદા કરી શકે છે. પરંતુ જો કોઈ વ્યક્તિ આ શરૂઆતના દિવસો પસાર કરે છે, તો આગળનો રસ્તો સરળ બની જાય છે.

તમાકુ કેવી રીતે છોડવું

તમાકુ છોડવા માટે સૌ પ્રથમ, મજબૂત ઇચ્છાશક્તિની જરૂર છે. તેની સાથે કેટલાક સરળ ઉપાયો પણ મદદ કરી શકે છે. નિકોટિન રિપ્લેસમેન્ટ થેરાપી એટલે કે નિકોટિન ગમ, પેચનો ઉપયોગ ડૉક્ટરની સલાહથી કરી શકાય છે. તમારા પરિવાર અને મિત્રોને કહો કે તમે તમાકુ છોડવા માંગો છો. તેમનો સહયોગ તમને હિંમત આપશે. યોગ, પ્રાણાયામ, મોર્નિંગ વોક અને સંતુલિત ખોરાક તમાકુની તલબ ઘટાડવામાં મદદ કરે છે. ઉપરાંત તમાકુ પીવાની ઇચ્છા હોય તેવી પરિસ્થિતિઓ અથવા સ્થળોથી દૂર રહો.

આ પણ વાંચો - નાકના બ્લેકહેડ્સથી પરેશાન છો તો ડેઇલી રુટીનમાં અપનાવો આ 4 કારગર ઉપાય

તમાકુ છોડવાના ફાયદા

તમાકુ છોડવાના ફાયદા તરત જ અને લાંબા ગાળે બંને દેખાય છે. થોડા દિવસોમાં બ્લડ પ્રેશર સામાન્ય થવા લાગે છે અને શ્વાસમાં સુધારો થાય છે. લાંબા ગાળે, કેન્સર, હૃદય રોગ અને સ્ટ્રોક જેવા ગંભીર રોગોનું જોખમ ઘણું ઓછું થઇ જાય છે. આ ઉપરાંત સ્વાદ અને ગંધ વધુ સારી છે, ત્વચા સ્વચ્છ દેખાવા લાગે છે.

નિષ્કર્ષ

તમાકુ એ એક વ્યસન છે જે ધીમે ધીમે વ્યક્તિના જીવનને ખોખલું કરી નાખે છે. પરંતુ સારી વાત એ છે કે સાચી માહિતી, મજબૂત ઇરાદાઓ અને આ લતને હરાવી શકાય છે. 

ડિસ્ક્લેમર : આ સ્ટોરી સામાન્ય માહિતીના હેતુ માટે તૈયાર કરવામાં આવી છે. આરોગ્ય સંબંધિત કોઈપણ પ્રકારના ફેરફારો અથવા આહારમાં ફેરફાર કરતા પહેલા, તમારા ડૉક્ટર અથવા લાયક આરોગ્ય નિષ્ણાતની સલાહ લો.