Sweet Potato vs Potato : બટાકા કે શક્કરીયા વજન ઘટાડવા શું ખાવું? એક્સપર્ટ્સ પાસેથી જાણો ફાયદા અને નુકસાન

Sweet Potato vs Potato : શિયાળામાં શક્કરીયા ખાવાનો ટ્રેન્ડ વધી જાય છે. શક્કરીયાને સ્વાદિષ્ટ તેમજ આરોગ્યપ્રદ માનવામાં આવે છે, પરંતુ જે લોકો વજન ઘટાડે છે તેઓ ઘણીવાર મૂંઝવણમાં હોય છે કે વજન ઘટાડવા માટે શું વધુ ફાયદાકારક છે કે શક્કરિયા કે બટાકા. બંને કાર્બોહાઇડ્રેટથી સમૃદ્ધ છે અને રોજિંદા આહારનો એક ભાગ છે. આ કિસ્સામાં, પ્રશ્ન ઉભો થાય છે કે વજન ઘટાડવા દરમિયાન કયું પસંદ કરવું વધુ સારું છે. 

દિલ્હી સ્થિત ક્લિનિકલ ડાયેટિશિયન અને ન્યુટ્રિશનિસ્ટ રક્ષિતા મહેરાના જણાવ્યા અનુસાર, વજન ઘટાડવા માટે માત્ર કેલરી અથવા કાર્બ્સને જોવું પૂરતું નથી, પરંતુ ફાઇબર, પોષણ અને બ્લડ શુગર લેવલ પર અસર પણ એટલી જ મહત્વપૂર્ણ છે. તો ચાલો રક્ષિતા મહેરા પાસેથી જાણીએ કે વજન ઘટાડવા માટે શક્કરીયા કે બટાકા આ બંનેમાંથી કયો વિકલ્પ વધુ સારો છે.

શક્કરીયા અને બટાકાના પોષક તત્વોમાં તફાવત

ન્યુટ્રિશનિસ્ટ રક્ષિતા મહેરાના જણાવ્યા અનુસાર, જો આપણે 100 ગ્રામ બાફેલા બટાકાની વાત કરીએ તો તેમાં લગભગ 75-80 કેલરી, 17-18 ગ્રામ કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ અને લગભગ 2 ગ્રામ ફાઇબર હોય છે. તેમાં ખૂબ જ ઓછું પ્રોટીન હોય છે. તો 100 ગ્રામ બાફેલા શક્કરીયામાં લગભગ 85-90 કેલરી, 20 ગ્રામ કાર્બોહાઇડ્રેટ અને 3-4 ગ્રામ ફાઇબર હોય છે. ઉપરાંત શક્કરીયામાં વિટામિન એ, વિટામિન સી અને એન્ટીઓક્સિડન્ટ પણ ભરપૂર માત્રામાં હોય છે. એકંદરે કેલરી બંનેમાં લગભગ સમાન છે, પરંતુ શક્કરીયા પોષણ અને ફાઇબરની દ્રષ્ટિએ આગળ છે.

વજન ઘટાડવાનો શ્રેષ્ઠ રસ્તો કયો છે?

વજન ઘટાડવા માટે ફાઇબર ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. ફાઇબર પેટને લાંબા સમય સુધી ભરેલું રાખે છે, જેનાથી વારંવાર ભૂખ લાગતી નથી અને વધુ પડતું ખાવાનું અટકાવે છે. આ સાથે તે પાચનમાં પણ સુધારો કરે છે. શક્કરીયામાં બટાટા કરતાં વધુ ફાઇબર હોવાથી, તે વજન ઘટાડવામાં વધુ મદદગાર માનવામાં આવે છે.

ગ્લાયકેમિક ઇન્ડેક્સનું મહત્વ

ગ્લાયકેમિક ઇન્ડેક્સ (જીઆઈ) એ સંદર્ભ આપે છે કે વ્યક્તિ ભોજન ખાધા પછી બ્લડ શુગર લેવલ કેટલી ઝડપથી વધારે છે. બટાકામાં સામાન્ય રીતે ગ્લાયકેમિક ઇન્ડેક્સ ઉંચો હોય છે, જેના કારણે બ્લડ શુગર લેવલ ઝડપથી વધી શકે છે. બીજી બાજુ, શક્કરીયામાં નીચું અથવા મધ્યમ જીઆઈ હોય છે. ઓછા જીઆઈવાળા ખોરાક ઇન્સ્યુલિન સ્પાઇક્સને ઘટાડે છે અને શરીરમાં ચરબી એકત્ર થવાની સંભાવના પણ ઘટાડે છે. આને કારણે, વજન ઘટાડવા માટે શક્કરીયાને વધુ સારો વિકલ્પ માનવામાં આવે છે.

માઇક્રોન્યુટ્રિઅન્ટ્સ પણ ફાયદાકારક

શક્કરીયામાં હાજર બીટા કેરોટિન શરીરમાં જાય છે અને વિટામિન એ માં રૂપાંતરિત થાય છે. તે રોગપ્રતિકારક શક્તિને મજબૂત બનાવવામાં, આંખોની રોશની વધારવામાં અને ત્વચાને સ્વસ્થ રાખવામાં મદદ કરે છે. બીજી બાજુ, બટાકામાં પોટેશિયમ અને વિટામિન સી હોય છે, પરંતુ એકંદરે તેમના પોષક તત્વો શક્કરીયા કરતા સહેજ ઓછા હોય છે.

સેવન કેવી રીતે કરવું?

વજન ઘટાડવા દરમિયાન, તમે બટાટા અથવા શક્કરીયા કેવી રીતે રાંધો છો તે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. તળેલા બટાટા અથવા ફ્રેન્ચ ફ્રાઈસ વજન વધારવાનું કારણ બની શકે છે. બાફેલા અથવા હળવા શેકેલા બટાટા ક્યારેક ક્યારેક ખાઈ શકાય છે. તો બાફેલા અથવા શેકેલા શક્કરીયા વજન ઘટાડવા માટે વધુ સારો વિકલ્પ છે. પરંતુ જો શક્કરીયાને ખાંડ અથવા ઘી સાથે ખાવામાં આવે તો તેની કેલરી વધી જાય છે, જે વજન ઘટાડવાને અટકાવી શકે છે.

ન્યુટ્રિશનિસ્ટ રક્ષિતા મહેરાના જણાવ્યા અનુસાર, વજન ઘટાડવા માટે બટાકાને આહારમાંથી સંપૂર્ણપણે દૂર કરવું જરૂરી નથી. તેની માત્રા પર ધ્યાન આપવું જરૂરી છે. જો બટાકાને અન્ય શાકભાજી અને પ્રોટીન સાથે મળીને ખાવામાં આવે તો તે સંતુલિત આહારનો ભાગ બની શકે છે અને વજન પર તેની ખાસ અસર થતી નથી.

તારણ

વજન ઘટાડવાની દ્રષ્ટિએ, શક્કરીયાને બટાટા કરતાં વધુ સારો વિકલ્પ માનવામાં આવે છે. તેમાં ફાઇબરનું પ્રમાણ વધારે છે, ગ્લાયકેમિક ઇન્ડેક્સ ઓછું હોય છે અને પોષક તત્ત્વો વધારે હોય છે, જે પેટને લાંબા સમય સુધી ભરેલું રાખે છે અને વજન ઘટાડવામાં મદદ કરે છે. જો કે, ફક્ત એક કે બે વસ્તુઓ બદલવાથી વજન ઘટતું નથી. આ માટે સંતુલિત આહાર, નિયમિત કસરત અને કેલરી નિયંત્રણ પણ એટલું જ જરૂરી છે.

આ પણ વાંચો | આંખની રોશની નબળી પડી રહી છે? જાણો આયુર્વેદિક ડોક્ટર પાસેથી આંખ સ્વસ્થ રાખવાની શ્રેષ્ઠ રીતો

Disclaimer : આ લેખમાં આપેલી માહિતી માત્ર સામાન્ય જાણકારી છે. કોઈપણ પ્રકારના આરોગ્યમાં ફેરફાર અથવા આહારમાં ફેરફાર કરતા પહેલા, તમારા ડૉક્ટર અથવા આરોગ્ય નિષ્ણાતની સલાહ લેવી જરૂરી છે.