/indian-express-gujarati/media/media_files/2026/02/03/how-to-get-marriage-certificate-2026-02-03-15-56-18.jpg)
લગ્ન પછી લગ્ન પ્રમાણપત્ર મેળવવું આવશ્યક છે કારણ કે તે ઘણા કામો માટે જરૂરી છે. Photograph: (Canva)
લગ્નની વિધિઓ પૂર્ણ થયા પછી મોટાભાગના લોકો રિસેપ્શન, સંબંધીઓને મળવા અને હનીમૂનમાં વ્યસ્ત થઈ જાય છે. આ ઉતાવળમાં એક મહત્વપૂર્ણ કાર્ય ઘણીવાર ચૂકી જવાય છે જે છે લગ્નનું પ્રમાણપત્ર (Marriage Certificate) મેળવવું. ઘણા લોકોને તેની જરૂરિયાત ત્યારે જ ખ્યાલ આવે છે જ્યારે આ દસ્તાવેજ પાસપોર્ટ, વિઝા અથવા અન્ય સરકારી કામ માટે જરૂરી હોય છે. તેને સમયસર મેળવવું ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
લગ્નનું પ્રમાણપત્ર એ લગ્નનો કાનૂની પુરાવો છે, જે સાબિત કરે છે કે પતિ-પત્ની વચ્ચેનો સંબંધ કાયદેસર રીતે માન્ય છે. ભારતમાં આ પ્રમાણપત્ર રાજ્ય સરકાર દ્વારા જારી કરવામાં આવે છે અને સમગ્ર દેશમાં માન્ય છે. લગ્ન પછી તેને મેળવવું એ કોઈ વિકલ્પ નથી પરંતુ એક જરૂરી છે.
ભારતમાં બે મુખ્ય કાયદાઓ હેઠળ લગ્ન પ્રમાણપત્ર જારી કરવામાં આવે છે. જો લગ્ન ધાર્મિક રિવાજો અનુસાર કરવામાં આવે છે, તો નોંધણી હિન્દુ લગ્ન અધિનિયમ, 1955 હેઠળ કરવામાં આવે છે. દરમિયાન ખાસ લગ્ન અધિનિયમ 1954 આંતર-ધાર્મિક લગ્ન અથવા કોર્ટ લગ્ન પર લાગુ પડે છે.
આ રીતે તમે લગ્ન પ્રમાણપત્ર મેળવી શકો છો
હવે મોટાભાગના રાજ્યો ઓનલાઈન પોર્ટલ પર અરજીઓ મંગાવે છે. તમે તમારી નજીકના સબ-રજિસ્ટ્રાર ઓફિસની મુલાકાત લઈને ઓફલાઈન પણ અરજી કરી શકો છો.
/filters:format(webp)/indian-express-gujarati/media/media_files/2026/02/03/marriage-registration-process-2026-02-03-16-02-02.jpg)
સ્ટેપ 1: રાજ્ય લગ્ન નોંધણી પોર્ટલ (State Marriage Registration Portal) ની મુલાકાત લો
સૌપ્રથમ તમારી રાજ્ય સરકારના Marriage Registration અથવા Civil Registration પોર્ટલની મુલાકાત લો. દરેક રાજ્યનું એક અલગ પોર્ટલ છે, તેથી તે રાજ્ય માટે વેબસાઇટ પસંદ કરો જ્યાં લગ્ન થયા હતા અથવા જ્યાં દંપતી રહે છે.
કુંવરબાઈનું મામેરૂ યોજનાની તમામ માહિતી, ગુજરાતની દીકરીઓને લગ્ન સમયે રાજ્ય સરકાર દ્વારા આર્થિક સહાય
સ્ટેપ 2: Marriage Act પસંદ કરો
પોર્ટલ પર અરજી કરતી વખતે તમારે તે કાયદો પસંદ કરવો આવશ્યક છે કે જેના હેઠળ લગ્ન થયા હતા. જો લગ્ન હિન્દુ રિવાજો અનુસાર સંપન્ન થયા હોય તો હિન્દુ લગ્ન અધિનિયમ 1955 પસંદ કરવો આવશ્યક છે. જો લગ્ન આંતર-જાતિ, આંતર-ધર્મ અથવા કોર્ટ મેરેજ હોય, તો ખાસ લગ્ન અધિનિયમ, 1954 પસંદ કરવો આવશ્યક છે.
સ્ટેપ 3: ઓનલાઈન અરજી ફોર્મ ભરો
હવે તમારે ઓનલાઈન ફોર્મમાં પતિ-પત્નીની સંપૂર્ણ માહિતી ભરવી આવશ્યક છે. તેમાં નામ, જન્મ તારીખ, સરનામું, લગ્નની તારીખ અને સ્થળ જેવી વિગતોની જરૂર છે. તમારા દસ્તાવેજો પર દેખાય છે તે રીતે માહિતી દાખલ કરો.
સ્ટેપ 4: જરૂરી દસ્તાવેજો અપલોડ કરો
ફોર્મ ભર્યા પછી તમારે જરૂરી દસ્તાવેજો અપલોડ કરવા આવશ્યક છે. આમાં સામાન્ય રીતે લગ્નના ફોટા, પતિ-પત્નીના ઓળખ કાર્ડ, જન્મ તારીખ અને સરનામાનો પુરાવો, કંકોત્રી (જો કોઈ હોય તો), અને સાક્ષીઓના ઓળખ કાર્ડનો સમાવેશ થાય છે.
ભારતની સૌથી લાંબી બસ યાત્રા: ગુજરાત સહિત ચાર રાજ્યોમાં રૂટ અને 37 કલાકની મુસાફરી
સ્ટેપ 5: સાક્ષીઓની વિગતો ભરો
ઓનલાઈન અરજીમાં બે કે ત્રણ સાક્ષીઓની વિગતો પણ જરૂરી છે. સાક્ષીઓના નામ, સરનામાં અને ઓળખપત્ર ફરજિયાત છે.
સ્ટેપ 6: ફી ઓનલાઈન ચૂકવો
બધી માહિતી ભર્યા પછી અને દસ્તાવેજો અપલોડ કર્યા પછી ફી ઓનલાઈન ચૂકવવી આવશ્યક છે. ફી રાજ્ય પ્રમાણે બદલાઈ શકે છે અને ડેબિટ કાર્ડ, ક્રેડિટ કાર્ડ અથવા નેટ બેંકિંગનો ઉપયોગ કરીને ચૂકવી શકાય છે.
સ્ટેપ 7: એપોઇન્ટમેન્ટની તારીખ પસંદ કરો
ફી ચૂકવ્યા પછી તમારી પાસે એપોઇન્ટમેન્ટ તારીખ પસંદ કરવાનો વિકલ્પ છે. જીવનસાથી અને સાક્ષીઓએ નિર્ધારિત તારીખે રજિસ્ટ્રાર ઑફિસમાં પહોંચવું આવશ્યક છે.
સ્ટેપ 8: Verification અને Marriage Certificate મળી જશે
રજિસ્ટ્રાર બધા દસ્તાવેજો અને માહિતીની ચકાસણી કરે છે. એકવાર ચકાસણી પૂર્ણ થઈ જાય પછી થોડા દિવસોમાં લગ્ન પ્રમાણપત્ર જારી કરવામાં આવે છે, અને ઘણા રાજ્યોમાં તે ઑનલાઇન પણ ડાઉનલોડ કરી શકાય છે.
નારિયેળની અંદર પાણી ક્યાંથી આવે છે, કુદરતનો આ ચમત્કાર કેવી રીતે થાય છે; સાંભળીને તમારું મગજ ચકરાઈ જશે
લગ્ન પ્રમાણપત્ર શા માટે જરૂરી છે
લગ્ન પછી લગ્ન પ્રમાણપત્ર મેળવવું આવશ્યક છે કારણ કે તે ઘણા કામો માટે જરૂરી છે. પછી ભલે તે પાસપોર્ટમાં જીવનસાથીનું નામ ઉમેરવાનું હોય, જીવનસાથી વિઝા માટે અરજી કરવાનું હોય, અથવા વિદેશ મુસાફરી સંબંધિત દસ્તાવેજો મેળવવાનું હોય તે દરેક જગ્યાએ જરૂરી છે. વધુમાં સંયુક્ત બેંક ખાતું ખોલવા, વીમા દાવા દાખલ કરવા, નોમિની બદલવા અને સરકારી યોજનાઓ હેઠળ લાભ મેળવવા માટે લગ્ન પ્રમાણપત્ર જરૂરી છે.
આ દસ્તાવેજ મિલકત અને વારસા સંબંધિત બાબતોમાં પણ સૌથી મજબૂત પુરાવો માનવામાં આવે છે. એટલે કે જો લગ્ન પછી લગ્ન પ્રમાણપત્ર બનાવવામાં ના આવે તો પછી કાનૂની અને સરકારી કામમાં સમસ્યાઓ આવી શકે છે.


/indian-express-gujarati/media/agency_attachments/2025/11/10/2025-11-10t115614773z-ieg-logo-640x480-javed-ahmad-2025-11-10-17-26-13.png)
Follow Us