/indian-express-gujarati/media/media_files/2026/02/10/how-to-improve-gut-health-2026-02-10-14-57-28.jpg)
ખરાબ પાચનતંત્ર અને આંતરડા નબળા પડવાના આ 8 લક્ષણો Photograph: (freepik)
How to improve gut health : આપણા આંતરડાને ઘણીવાર આપણું બીજું મગજ કહેવામાં આવે છે. પેટ અને આંતરડાનું સ્વાસ્થ્ય ફક્ત પાચન સુધી મર્યાદિત નથી; તે આપણા એકંદર સ્વાસ્થ્ય પર ઊંડી અસર કરે છે. આંતરડાનું સારું સ્વાસ્થ્ય માત્ર પાચનતંત્રને નિયંત્રિત કરતું નથી પણ રોગપ્રતિકારક શક્તિને મજબૂત બનાવવામાં પણ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.
વધુમાં આંતરડાનું સ્વાસ્થ્ય માનસિક સ્વાસ્થ્ય, ત્વચાના સ્વાસ્થ્ય, ઉર્જા સ્તર અને મૂડ સાથે સીધું જોડાયેલું છે. આ જ કારણ છે કે શરીરની આ મહત્વપૂર્ણ પ્રણાલીનું સ્વાસ્થ્ય જાળવવું આપણા એકંદર સુખાકારી માટે જરૂરી છે.
કાનપુરની ગેસ્ટ્રો લિવર હોસ્પિટલના ગેસ્ટ્રોએન્ટેરોલોજિસ્ટ અને એન્ડોસ્કોપિસ્ટ ડૉ. વી.કે. મિશ્રાના મતે, તમારા આહારમાં અમુક ખોરાક લેવાથી તમારા આંતરડાના સ્વાસ્થ્ય સાથે ચેડા થઈ શકે છે. લાંબા સમય સુધી જંક ફૂડ અને ફાસ્ટ ફૂડ જેવા અમુક ખોરાક ખાવાથી આંતરડામાં સારા બેક્ટેરિયાનું સંતુલન બગડી શકે છે.
પ્રિઝર્વેટિવથી ભરપૂર ખોરાક, શારીરિક પ્રવૃત્તિનો અભાવ, તણાવ અને કુદરતી ખોરાકનો અભાવ આંતરડામાં સારા બેક્ટેરિયાની સંખ્યા ઘટાડે છે, જેના કારણે આંતરડાનું સ્વાસ્થ્ય ખરાબ થાય છે.
આ લક્ષણો આંતરડાની નબળાઈનું કારણ
- ખાધા પછી તરત જ પેટનું ફૂલવું અને ગેસ બનવું એ આંતરડાના ખરાબ સ્વાસ્થ્યના સંકેતો છે.
- સતત કબજિયાત અથવા ઝાડા, એટલે કે અનિયમિત આંતરડાની ગતિ, પણ આંતરડાની સમસ્યાઓના સંકેતો છે.
- મીઠાઈની ઇચ્છા પણ આંતરડાની ખરાબ આદતોની નિશાની છે, કારણ કે ખરાબ બેક્ટેરિયા ખાંડ પર ખીલે છે.
- ખીલ, ખરજવું અથવા ત્વચા પર ફોલ્લીઓ જેવી ત્વચાની એલર્જી પણ આંતરડાના ખરાબ સ્વાસ્થ્યના સંકેતો છે.
- આપણા આંતરડા 90% સેરોટોનિન ઉત્પન્ન કરે છે, જે ઊંઘ માટે જરૂરી છે.
- પેટમાં દુખાવો ન સમજાય અને શ્રમ વિના પણ ઊર્જાનો અભાવ પણ આંતરડાના ખરાબ સ્વાસ્થ્યના સંકેતો છે.
- આંતરડાની સમસ્યાઓ ઘણીવાર શ્વાસની દુર્ગંધ તરફ દોરી જાય છે, જે આંતરડાના ખરાબ સ્વાસ્થ્યની નિશાની છે.
- શરીરની 70% રોગપ્રતિકારક શક્તિ આંતરડામાં રહે છે. જો તમે વારંવાર બીમાર થાઓ છો, તો તે સ્પષ્ટ સંકેત છે કે તમારા આંતરડા બગડી રહ્યા છે.
આંતરડામાં સારા બેક્ટેરિયા કેવી રીતે વધારવા
પ્રોબાયોટિક ખોરાક ખાઓ
આંતરડામાં સારા બેક્ટેરિયા વધારવા અને આંતરડાના સ્વાસ્થ્યને સુધારવા માટે તમારા આહારમાં પ્રોબાયોટિક ખોરાકનો સમાવેશ કરો. આ ખોરાક કુદરતી રીતે શરીરમાં સારા બેક્ટેરિયા વધારે છે અને આંતરડાના માઇક્રોબાયોમને મજબૂત બનાવે છે. પાચન અને આંતરડાના સ્વાસ્થ્યને સુધારવા માટે, નિયમિતપણે પ્રોબાયોટિક ખોરાકનું સેવન કરો.
દહીં, કીફિર, કિમચી, કોમ્બુચા (આથો ચા), ઘરે બનાવેલા અથાણાં અને જાપાનીઝ આથોવાળા સૂપનું સેવન કરવાથી આંતરડામાં સારા બેક્ટેરિયાના વિકાસમાં વધારો થશે. આ બધા ખોરાક માત્ર પાચનમાં સુધારો કરતા નથી પણ પેટનું ફૂલવું અને ગેસ જેવી સમસ્યાઓ ઘટાડવામાં પણ મદદ કરે છે.
પ્રીબાયોટિક્સ સારા બેક્ટેરિયા માટે ખોરાક તરીકે કાર્ય કરે છે. પ્રીબાયોટિક ખોરાક એ ખોરાક છે જેમાં એક ખાસ પ્રકારનો ફાઇબર હોય છે. આ ફાઇબર શરીરમાં સીધો પચતો નથી, પરંતુ આંતરડા સુધી પહોંચે છે અને ત્યાં હાજર સારા બેક્ટેરિયાને પોષણ આપે છે. તમારા આંતરડામાં સારા બેક્ટેરિયાને વધારવા માટે, તમારા આહારમાં પ્રીબાયોટિક ખોરાકનો સમાવેશ કરો.
જ્યારે સારા બેક્ટેરિયાને યોગ્ય બળતણ મળે છે, ત્યારે પાચન, રોગપ્રતિકારક શક્તિ અને ચયાપચય વધુ સારી રીતે કાર્ય કરે છે. આ ખોરાકમાં લસણ, ડુંગળી, કેળા, ઓટ્સ, સફરજન, શણના બીજ અને ચિકોરી રુટ જેવા પ્રીબાયોટિક-સમૃદ્ધ ખોરાકનો સમાવેશ થાય છે. તેનું સેવન કરવાથી ગેસ, કબજિયાત અને પેટનું ફૂલવું દૂર થાય છે.
આથોવાળા ખોરાક ખાઓ
આથોવાળા ખોરાક એ આથો દ્વારા તૈયાર કરાયેલ ખોરાક છે. આ પ્રક્રિયામાં, ખોરાકને થોડા સમય માટે છોડી દેવામાં આવે છે, જ્યાં સારા બેક્ટેરિયા અને યીસ્ટ તેમાં હાજર ખાંડ અને સ્ટાર્ચને તોડી નાખે છે, અને ફાયદાકારક બેક્ટેરિયા વિકસે છે, જે સંતુલિત આંતરડાના માઇક્રોબાયોમ જાળવવામાં મદદ કરે છે.
ઇડલી, ઢોસા, આથોવાળા ચોખા અને દાળ આંતરડા માટે ફાયદાકારક સાબિત થાય છે. તેવી જ રીતે, ભટુરા પણ આથોવાળા લોટમાંથી બનાવવામાં આવે છે, જે મર્યાદિત માત્રામાં ખાવામાં આવે તો સારા બેક્ટેરિયાને ટેકો આપી શકે છે.
આ પણ વાંચોઃ- Seborrheic Dermatitis: શું ડેન્ડ્રફ ગંભીર રોગોનું પ્રારંભિક સંકેત છે? નિષ્ણાત પાસેથી તેની પાછળનું વિજ્ઞાન જાણો
ડિસ્ક્લેમરઃ આ લેખમાં શેર કરેલી માહિતી ફક્ત સામાન્ય જાગૃતિ અને શૈક્ષણિક હેતુઓ માટે છે. તેને વ્યાવસાયિક તબીબી સલાહ, નિદાન અથવા સારવારના વિકલ્પ તરીકે ગણવી જોઈએ નહીં. તમારા આહાર, કસરત અથવા દવાઓમાં કોઈપણ ફેરફાર કરતા પહેલા હંમેશા તમારા ડૉક્ટર અથવા લાયક આરોગ્ય સંભાળ વ્યાવસાયિકની સલાહ લો. કોઈપણ આરોગ્ય કટોકટીના કિસ્સામાં, તાત્કાલિક નજીકની હોસ્પિટલનો સંપર્ક કરો.


/indian-express-gujarati/media/agency_attachments/2025/11/10/2025-11-10t115614773z-ieg-logo-640x480-javed-ahmad-2025-11-10-17-26-13.png)
Follow Us