Seborrheic Dermatitis: શું ડેન્ડ્રફ ગંભીર રોગોનું પ્રારંભિક સંકેત છે? નિષ્ણાત પાસેથી તેની પાછળનું વિજ્ઞાન જાણો

Seborrheic Dermatitis: ડેન્ડ્રફ એ એક સામાન્ય સમસ્યા છે જે કોઈપણ વ્યક્તિને ગમે ત્યારે થઈ શકે છે, અને તેને ઘણીવાર અવગણવામાં આવે છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે સામાન્ય રીતે ડેન્ડ્રફ પણ HIV નું કારણ બની શકે છે? તાજેતરમાં, ડૉક્ટર અને કન્ટેન્ટ સર્જક ડૉ. ફહાદ ઇમ્તિયાઝે ઇન્સ્ટાગ્રામ પર એક રીલમાં પોતાનો ક્લિનિકલ અનુભવ શેર કર્યો. 

નિષ્ણાતના જણાવ્યા મુજબ, તેમણે સ્વસ્થ ત્વચાવાળા દર્દીનો સામનો કર્યો પરંતુ તેમના માથા પર હળવો ડેન્ડ્રફ હતો. ખોડાની સારવાર માટે, દર્દીને કેટોકોનાઝોલ શેમ્પૂ સૂચવવામાં આવ્યો હતો, અને એવી આશા હતી કે તે તેને નિયંત્રિત કરશે. જ્યારે દર્દી એક અઠવાડિયા પછી ક્લિનિકમાં પાછો ફર્યો, ત્યારે કેટલાક ચિંતાજનક ફેરફારો જોવા મળ્યા.

ડૉ. ઇમ્તિયાઝના જણાવ્યા મુજબ, દર્દીનું વજન નોંધપાત્ર રીતે ઘટી ગયું હતું. વજન ઘટાડ્યા પછી, પરીક્ષણોમાં જાણવા મળ્યું કે દર્દી HIV પોઝિટિવ હતો. નિષ્ણાતે આ સ્થિતિને સેબોરેહિક ત્વચાકોપના કેસ તરીકે નિદાન કર્યું અને દાવો કર્યો કે તે ક્યારેક HIV નું પ્રારંભિક સંકેત હોઈ શકે છે. 

તેમણે એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે વાળંદની દુકાનમાં વપરાતો બ્લેડ દર્દીના HIV ચેપ માટે જવાબદાર હતો. બ્લેડના કારણે થયેલા નાના કાપથી HIV થયો, કારણ કે HIV લોહીથી લોહીના સંપર્ક દ્વારા ફેલાય છે.

આ વિડિયો સામે આવ્યા પછી, ઘણા પ્રશ્નો ઉભા થયા:

• શું વાળંદની દુકાનમાં જવાથી HIV થઈ શકે છે?
• શું ડેન્ડ્રફ HIV નું પ્રારંભિક લક્ષણ છે?
• શું ડેન્ડ્રફ કોઈ ગંભીર બીમારીનું લક્ષણ હોઈ શકે છે?

આ દાવાની સત્યતા નક્કી કરવા માટે ધ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસે હરિયાણાના સ્કિન એવન્યુ ક્લિનિકના ત્વચારોગ વિજ્ઞાની ડૉ. શિવાની યાદવ સાથે વાત કરી. ડૉ. શિવાની યાદવે સ્પષ્ટતા કરી કે સેબોરેહિક ત્વચાકોપ, અથવા ડેન્ડ્રફ, એક ખૂબ જ સામાન્ય સમસ્યા છે અને, મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં  HIV સાથે સંબંધિત નથી. જ્યારે HIV ધરાવતા લોકોમાં આ સ્થિતિ વધુ ગંભીર અથવા વ્યાપક હોઈ શકે છે, ત્યારે ફક્ત ડેન્ડ્રફ HIV નું પ્રારંભિક સંકેત ગણી શકાય નહીં.

ત્વચા વિજ્ઞાનીઓના મતે, HIV-સંબંધિત સેબોરેહિક ત્વચાકોપ સામાન્ય રીતે વધુ ગંભીર હોય છે અને ખોડાની બહાર છાતી, પીઠ અને ત્વચાના ફોલ્ડમાં ફેલાઈ શકે છે. વધુમાં, પ્રમાણભૂત સારવાર દ્વારા આ ડેન્ડ્રફ નિયંત્રિત કરવો મુશ્કેલ છે. દૃષ્ટિની રીતે, સામાન્ય ડેન્ડ્રફ અને HIV-સંબંધિત ત્વચાની સ્થિતિ વચ્ચે તફાવત કરવો લગભગ અશક્ય છે. આ ફક્ત રક્ત પરીક્ષણ દ્વારા જ પુષ્ટિ કરી શકાય છે.

શું વાળંદની દુકાનમાંથી HIV ફેલાય છે?

વાળંદની દુકાનમાંથી HIV સંક્રમણની સંભાવના વિશે, ડૉ. યાદવે જણાવ્યું હતું કે જોખમ ખૂબ જ ઓછું છે. HIV શરીરની બહાર લાંબા સમય સુધી ટકી શકતો નથી. નાના રેઝર કાપવા દ્વારા HIV સંક્રમિત થવું વ્યવહારીક રીતે અશક્ય છે. જ્યારે સામાન્ય સ્વચ્છતા માટે સ્વચ્છતા અને નસબંધી જરૂરી છે, ત્યારે તેમને HIV ચેપ માટે વાસ્તવિક જોખમ પરિબળ માનવામાં આવતું નથી.

ડૉ. યાદવે એ પણ સમજાવ્યું કે HIV ના પ્રારંભિક અથવા અદ્યતન તબક્કામાં ત્વચા અને મ્યુકોસ મેમ્બ્રેન સંબંધિત અન્ય લક્ષણો દેખાઈ શકે છે, જેમ કે વારંવાર મૌખિક ફંગલ ચેપ, વારંવાર હર્પીસ, અસામાન્ય ફંગલ ચેપ, ન મટાડતા ચાંદા, આખા શરીરમાં ખંજવાળ, અથવા અચાનક, ગંભીર સોરાયસિસ. નિષ્ણાતે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે આ લક્ષણો પોતાનામાં HIV ની પુષ્ટિ કરતા નથી. જો તે અન્ય લક્ષણો અથવા જોખમી વર્તણૂકો સાથે દેખાય તો જ HIV પરીક્ષણ કરાવવું સમજદારીભર્યું છે.

નિષ્કર્ષ

નિષ્ણાતોના મતે, ડેન્ડ્રફ અથવા સેબોરેહિક ત્વચાકોપ સામાન્ય રીતે ચિંતાનું કારણ નથી. જોકે, જો સમસ્યા ગંભીર હોય, લાંબા સમય સુધી રહે, શરીરના અન્ય ભાગોમાં ફેલાય, અને ઝડપી વજન ઘટાડવું અથવા વારંવાર ચેપ લાગવા જેવા લક્ષણો સાથે હોય, તો ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો મહત્વપૂર્ણ છે. HIV ની પુષ્ટિ ફક્ત યોગ્ય તબીબી તપાસ દ્વારા જ થઈ શકે છે, સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ દાવાઓ દ્વારા નહીં.

આ પણ વાંચોઃ- Coconut oil for feet: મોંઘી ક્રીમો નહીં પણ આ તેની માલિશથી ફાટેલી એડીઓ થશે માખણ જેવી નરમ, અજમાવો સરળ ઘરેલું ઉપાયો

ડિસ્ક્લેમર: આ લેખમાં શેર કરેલી માહિતી ફક્ત સામાન્ય જાગૃતિ અને શૈક્ષણિક હેતુઓ માટે છે. તેને વ્યાવસાયિક તબીબી સલાહ, નિદાન અથવા સારવારના વિકલ્પ તરીકે ગણવી જોઈએ નહીં. તમારા આહાર, કસરત અથવા દવાઓમાં કોઈપણ ફેરફાર કરતા પહેલા હંમેશા તમારા ડૉક્ટર અથવા લાયક આરોગ્ય સંભાળ વ્યાવસાયિકની સલાહ લો. આરોગ્ય કટોકટીના કિસ્સામાં તાત્કાલિક તમારી નજીકની હોસ્પિટલનો સંપર્ક કરો.