મગજ સ્વસ્થ રહેશે અને યાદ શક્તિ વધશે, ન્યુરોલોજીસ્ટ દ્વારા અનુસરવામાં આવતી સરળ આદતો અનુસરો,

જીવનશૈલી | ઉંમર વધવાની સાથે આપણા શરીરની સાથે મગજમાં પણ ફેરફાર થવો સ્વાભાવિક છે. પરંતુ એક્સપર્ટ કહે છે કે યાદશક્તિમાં ઘટાડો અને ધીમી વિચારસરણીને ભાગ્ય તરીકે સ્વીકારવી જોઈએ નહીં. પ્રખ્યાત ન્યુરોલોજીસ્ટ ડૉ. બિપ્લબ દાસ તેમના મગજના સ્વાસ્થ્ય (brain health) ને જાળવવા માટે દરરોજ અનુસરતા છ આદતો શેર કરે છે. આ સરળ બાબતો છે જેને આપણે આપણા રોજિંદા જીવનમાં પણ સમાવી શકીએ છીએ.

એકટીવ રહો 

એક્સપર્ટ ડોક્ટર કહે છે કે કસરતને ફક્ત સ્નાયુઓ અને વજન માટે જ માનતો હતો. પણ હવે હું તેને મગજના રક્ષણ તરીકે જોઉં છું. હલનચલન મગજમાં રક્ત પ્રવાહ વધારે છે, યાદશક્તિમાં મદદ કરે છે અને નવા ચેતા જોડાણો વિકસાવવામાં મદદ કરે છે. હું બધું સંપૂર્ણ રીતે કરવાનો પ્રયાસ નથી કરી રહ્યો, પણ હું તેને સતત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યો છું. કેટલાક દિવસો લાંબી ચાલ હોય છે, અન્ય દિવસો જોગિંગ અથવા યોગ સેશન હોય છે, અથવા વચ્ચે ઝડપી કસરત હોય છે.

સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે કસરત કર્યા વિના ઘણા દિવસો સુધી ન રહેવું. એક્સપર્ટ કહે કે મેં જોયું છે કે જ્યારે હું કસરત કરતો નથી, ત્યારે મારા વિચારો ઝાંખા પડી જાય છે. જ્યારે હું કસરત કરું છું, ત્યારે મારું મન તાજું થાય છે અને મારા વિચારો સ્પષ્ટ થાય છે. માનસિક રીતે યુવાન રહેવાની આ એક ઝડપી રીત છે જે હું જાણું છું.

પૂરતી ઊંઘ લેવી

આ શીખવામાં મને વર્ષો લાગ્યા. ઊંઘ એ આળસ નથી, મગજનું સમારકામ છે. જ્યારે હું સૂઉં છું, ત્યારે મારું મગજ કચરો સાફ કરે છે, યાદોને એકીકૃત કરે છે અને લાગણીઓને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ કરે છે. જ્યારે મને ઊંઘનો અભાવ હોય છે ત્યારે મને તરત જ તે અનુભવાય છે: ધીમી વિચારસરણી, ધીરજનો અભાવ અને નબળી એકાગ્રતા.

ડોક્ટરએ કહ્યું જે, 'હવે હું મારી ઊંઘને ​​ગંભીરતાથી લઉં છું, એપોઇન્ટમેન્ટની જેમ. હું નિયમિત સમયે સૂઈ જાઉં છું અને રાત્રે સ્ક્રીન ટાઈમ મર્યાદિત રાખું છું. હું કદાચ દરરોજ આ કરી શકતો નથી, પણ હું તેને પ્રાથમિકતા આપું છું. મારું મગજ બીજા દિવસે સ્ફૂર્તિયુક્ત રહે છે.

હોરર ફિલ્મો જોયા પછી તમારું મગજ અલગ રીતે કામ કરે છે? સારી ઊંઘ આવશે કે તણાવ વધશે? સંશોધનમાં આવું આવ્યું સામે

એવી વસ્તુ શીખો જે મુશ્કેલ લાગે 

ઉંમર વધવાની સાથે શીખવાની ક્ષમતા ઓછી થતી જાય છે એ એક ખોટી માન્યતા છે. હું હંમેશા આ માનસિકતા બદલવાનો પ્રયાસ કરું છું. મને એવી વસ્તુઓ શીખવામાં રસ છે જેનાથી હું પરિચિત નથી અથવા જે કરવી થોડી મુશ્કેલ છે, પછી ભલે તે નવી કુશળતા હોય, નવી ભાષા હોય, અજાણ્યા વિષયો હોય કે પછી મારી રોજિંદા પ્રવૃત્તિઓમાં ફેરફાર હોય. આ નાના વિક્ષેપો મગજને વધુ સજાગ રાખે છે.

ડોક્ટર કહે છે કે સમજણમાં મુશ્કેલી પડવી એ વૃદ્ધત્વની નિશાની નથી લાગતી, પરંતુ તે વિકાસની નિશાની છે. જ્યારે પણ હું કંઈક નવું સમજવા માટે સંઘર્ષ કરું છું, ત્યારે હું કલ્પના કરું છું કે મારા મગજમાં નવા માર્ગો રચાઈ રહ્યા છે . વિચારવાની આ રીત મને ડરવાને બદલે માનસિક રીતે વધુ એકટીવ બનવામાં મદદ કરે છે.

મગજના સ્વાસ્થ્ય માટે આહાર 

હું કડક ડાયટનું પાલન કરતો નથી, પણ હું ખૂબ જ સભાનપણે ખાઉં છું. હું એવા ખોરાક પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરું છું જે મગજના સ્વાસ્થ્યને ટેકો આપે છે. આમાં શાકભાજી, ફળો, સ્વસ્થ ચરબી, બદામ, બીજ, માછલી અને પુષ્કળ પાણીનો સમાવેશ થાય છે. હું ફક્ત ખોરાકના સ્વાદને જ નહીં, પણ જ્યારે હું તે ખાઉં છું ત્યારે મને કેવું લાગે છે તે પણ પ્રાથમિકતા આપું છું. જ્યારે પ્રોસેસ્ડ ફૂડ મારા વિચારને ધીમું કરી શકે છે, ત્યારે પૌષ્ટિક નાસ્તા મને વધુ સતર્ક રહેવામાં મદદ કરે છે.

તે જ સમયે, એક્સપર્ટ કહે છે કે ખોરાકમાંથી મળતો આનંદ પણ મહત્વપૂર્ણ છે. તેથી હું કડક પ્રતિબંધોને બદલે સંતુલન જાળવવાનો પ્રયાસ કરું છું. કારણ કે ખોરાક વિશે વધુ પડતી ચિંતા મગજ માટે બીજું ઝેર છે.

માનસિક શાંતિને મહત્વ આપવું 

લાંબા ગાળાના તણાવ મગજને બીજી કોઈ પણ વસ્તુ કરતાં વધુ ઝડપથી વૃદ્ધ કરે છે. હવે ડોક્ટર કહે છે કે હું મારી માનસિક શક્તિ ક્યાં ખર્ચું છું તે અંગે ખૂબ કાળજી રાખું છું. આમાં સ્પષ્ટ સીમાઓ નક્કી કરવી, મારા સમાચાર જોવાનું મર્યાદિત કરવું અને મને બિનજરૂરી રીતે થાકી દેતી પરિસ્થિતિઓથી દૂર રહેવું શામેલ છે. હું શાંત ક્ષણો માટે સમય કાઢું છું, વિક્ષેપો અને ઘોંઘાટથી મુક્ત, અને મારા ફોન તરફ જોયા વિના.

ઊંડા શ્વાસ લેવા, એકલા ચાલવા જવું, અથવા અન્ય કોઈ વિક્ષેપ વિના બેસવા જેવી આદતો મારા નર્વસ સિસ્ટમને શાંત કરવામાં મદદ કરે છે. શાંત મગજ એ સ્વસ્થ મગજ છે. વધતી ઉંમરનો સામનો કરવા માટે લાગણીઓને નિયંત્રિત કરવાની ક્ષમતા યાદશક્તિ જેટલી જ મહત્વપૂર્ણ છે.

કમ્યુનિટીમાં રહો 

એકલતા મગજ માટે એક મોટો ફટકો છે. પરંતુ અર્થપૂર્ણ સંબંધો મગજ માટે ઢાલ જેવા છે. હું એવી મિત્રતાને પ્રાથમિકતા આપું છું જ્યાં વાસ્તવિક વાતચીત શક્ય હોય. એવી ક્ષણો જ્યાં આપણે હસીએ છીએ, દલીલ કરીએ છીએ, સ્ટોરી કહીએ છીએ અને એકબીજાને ધ્યાનથી સાંભળીએ છીએ. સામાજિક ક્રિયાપ્રતિક્રિયાઓ વારાફરતી આપણી યાદશક્તિ, ભાષા, સહાનુભૂતિ અને ભાવનાત્મક બુદ્ધિને ઉત્તેજિત કરે છે. તે મિત્રતાના રૂપમાં સંપૂર્ણ 'મગજની કસરત' જેવું છે.

ડોક્ટર કહે છે ફ્રેન્ડ્સના મોટા સર્કલની જરૂર નથી. મને ફક્ત થોડા લોકોની જરૂર છે જે મને વિચારવા માટે મજબૂર કરે અને માનસિક રીતે ટેકો આપે. આ સંબંધો મને યાદ અપાવે છે કે મારું મગજ હજુ પણ સક્રિય અને વિકાસશીલ છે. આ બધી આદતો એકસાથે મારા મગજને સક્રિય, સ્થિતિસ્થાપક અને કોઈપણ પરિસ્થિતિમાં અનુકૂલનશીલ રાખે છે.