મહિલાઓ 30 વર્ષની ઉંમર શું ધ્યાન રાખવું? ક્યા ખાસ ટેસ્ટ કરાવવા જરૂરી?

જીવનશૈલી | મહિલા દિવસ | તરુણાવસ્થાની શરૂઆતથી લઈને મેનોપોઝ સુધી, સ્ત્રીના શરીરમાં જીવનભર ઘણા હોર્મોનલ ફેરફારો થાય છે. પરંતુ ઘણીવાર મહિલાઓ બીઝી લાઈફસ્ટાઈલમાં પોતાના હેલ્થ પર એટલું ધ્યાન આપી શકતી નથી. ખાસ કરીને 30 વર્ષની ઉંમર બાદ  નિવારક આરોગ્ય તપાસણીઓ ફરજિયાત બને છે. 

જે મહિલાઓની ઉંમર 30 વર્ષથી વધુ હોય, તો તેઓએ તેમના હેલ્થને ધ્યાનમાં રાખીને કેટલાક મુખ્ય ચેકઅપ્સ કરાવવા જોઈએ એવું નિષ્ણાતો કહે છે, મહિલાઓએ 30 વર્ષની ઉંમર પછી આ ટેસ્ટ કરાવવા ફરજીયાત

નવી દિલ્હી અને વૃંદાવનના મધર્સ લેપ IVF સેન્ટરના ડિકલ ડિરેક્ટર, ગાયનેકોલોજિસ્ટ અને IVF નિષ્ણાત ડૉ. શોભા ગુપ્તાએ મહિલાઓ 30 વર્ષની ઉંમર બાદ શું ધ્યાન રાખવું તે જણાવ્યું છે

મહિલાઓ 30 વર્ષની ઉંમર બાદ શું ધ્યાન રાખવું?

તણાવ ટાળો : ડૉ. ગુપ્તાએ કહ્યું કે "આજકાલ મારા ઘણા દર્દીઓમાં મને સૌથી મોટી સમસ્યા એ જોવા મળે છે કે તેઓ તેમના સ્વાસ્થ્ય પર તેની સંભવિત અસરને સમજ્યા વિના વધુ પડતો તણાવ અનુભવે છે. 

તણાવ લેવાથી વંધ્યત્વથી લઈને ડિપ્રેશન, ચિંતા અને હૃદય રોગના જોખમો સુધીની વિવિધ સમસ્યાઓ થઈ શકે છે. તમારા જીવનમાંથી તણાવને દૂર કરો તે પહેલાં તે તમને ગંભીર સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ આપે.''

યોગ્ય ડાયટ: આપણામાંથી ઘણા લોકો દિવસમાં ખૂબ મોડું અથવા રાત્રે સૂતા પહેલા જમવાનું વલણ ધરાવે છે, જેના કારણે દિવસ દરમિયાન થનારી કુદરતી પાચન પ્રક્રિયામાં ખલેલ પહોંચે છે. ખાતરી કરો કે તમે આવશ્યક વિટામિન અને ખનિજોથી ભરપૂર સંતુલિત આહાર લો છો. 

ડૉ. ગુપ્તાએ કહ્યું કે "વિટામિન સી એ સ્ત્રીઓ માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે જે બાળકનું આયોજન કરી રહી છે કારણ કે તે ગર્ભાવસ્થા દરમાં નોંધપાત્ર વધારો કરે છે. તમારા આહારમાં પ્રોટીન તમારી પ્રજનન ક્ષમતા માટે મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે તે બ્લડ સુગર સંતુલન જાળવવામાં મદદ કરે છે. તમારા આહારમાં વધુ સલાડ અને ફળોનો સમાવેશ કરો.''

પીરિયડ્સ પર ધ્યાન આપો : તમારા માસિક ચક્ર દરમ્યાન સ્રાવ સંપૂર્ણપણે સામાન્ય છે. જો કે, જો તમારો સ્રાવ વધારે થીક થવા લાગે છે, તો તે યીસ્ટ ઇન્ફેક્શનનો સંકેત હોઈ શકે છે. 

ડૉ. ગુપ્તાએ કહ્યું કે "જો તે રાખોડી, પીળો અથવા સફેદ હોય, તો તે બેક્ટેરિયલ અથવા સેક્સ્યુઅલી ટ્રાન્સમિટેડ ચેપ હોઈ શકે છે. વિલંબ કર્યા વિના ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરો.''

જૈવિક ઘડિયાળ પર નજર : કુદરતી ગર્ભાવસ્થા હંમેશા વધુ સારી હોય છે. જેમ જેમ આપણે વૃદ્ધ થઈએ છીએ, તેમ તેમ આપણી જૈવિક ઘડિયાળ ટિક ટિક થવા લાગે છે. સ્ત્રીઓ 20 વર્ષની શરૂઆતમાં સૌથી વધુ ફળદ્રુપ હોય છે, અને ઉંમર સાથે તેમની પ્રજનન ક્ષમતા ધીમે ધીમે ઘટતી જાય છે. 

ડૉ. ગુપ્તાએ કહ્યું કે "35 વર્ષની ઉંમર પછી, આ ઘટાડો વધુ સ્પષ્ટ થાય છે. વધુ "ફળદ્રુપતા પ્રત્યે જાગૃત" રહેવાથી તમે જાણકાર નિર્ણયો લઈ શકો છો અને જાગૃત રહી શકો છો કે ગર્ભધારણ કરવામાં તમને વધુ સમય લાગી શકે છે.''

બોડી એકટીવ રાખો : તમારી જાતને કમ્પ્યુટર સ્ક્રીન કે LED સ્ક્રીન સુધી મર્યાદિત ન રાખો. શારીરિક પ્રવૃત્તિ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. ડૉ. ગુપ્તાએ સલાહ આપી કે "30 મિનિટ કાર્ડિયોમાં વ્યસ્ત રહો અથવા પાર્કમાં એક કલાકની આરામથી ચાલવા જાઓ. તે સ્થૂળતા, ચિંતા, હતાશા, હૃદય રોગ અને ડાયાબિટીસ મેનેજ કરવા જેવા વિવિધ રોગો સામે લડવામાં મદદ કરે છે.''

મહિલાઓ 30 વર્ષની ઉંમર બાદ આ હેલ્થ ટેસ્ટ કરાવવા જરૂરી 

બ્રેસ્ટ કેન્સર સ્ક્રીનીંગ: 30 વર્ષની ઉંમર પછી સ્ત્રીઓમાં સ્તન કેન્સર થવાની સંભાવના વધુ હોય છે. નિયમિત મેમોગ્રાફી કરાવવાથી સ્ત્રીઓને આ સ્થિતિ સૂચક બને તે પહેલાં જ તેને શોધી કાઢવામાં મદદ મળી શકે છે.

સર્વાઇકલ કેન્સર સ્ક્રીનીંગ: સ્ત્રીઓમાં ગર્ભાશયના નીચેના ભાગમાં સર્વાઇકલ કેન્સર દેખાય છે. સર્વિક્સમાં કેન્સરના કોષોની હાજરી શોધવા માટે પેપ સ્મીયર ટેસ્ટ કરવામાં આવે છે. 21 વર્ષથી વધુ ઉંમરની સ્ત્રીઓએ દર પાંચ વર્ષે ઓછામાં ઓછા એક વખત પેપ સ્મીયર ટેસ્ટ કરાવવો જોઈએ તેવી ભલામણ કરવામાં આવે છે.

હાડકાના ઘનતાની તપાસ: સ્ત્રીઓમાં  30 વર્ષની ઉંમર પછી હાડકાની ઘનતા ઘટવા લાગે છે . તેથી, તેમને ઓસ્ટીયોપોરોસિસ માટે નિયમિત તપાસ કરાવવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.

ડાયાબિટીસ સ્ક્રીનીંગ: ૩૫ વર્ષથી વધુ ઉંમરથી, સ્ત્રીઓએ પ્રીડાયાબિટીસ અથવા ડાયાબિટીસની તપાસ માટે દર ત્રણ વર્ષે બ્લડ ગ્લુકોઝ ટેસ્ટ કરાવવો જોઈએ. જો કોઈ સ્ત્રી મેદસ્વી હોય અથવા તેના પરિવારમાં ડાયાબિટીસનો ઇતિહાસ હોય, તો તેણે વહેલા તપાસ કરાવવી જોઈએ.

બ્લડ પ્રેશર સ્ક્રીનીંગ: સ્ત્રીઓએ હૃદય સંબંધિત બીમારીથી પીડાતી નથી તેની ખાતરી કરવા માટે તેમના બ્લડ પ્રેશરનું નિરીક્ષણ કરવું જોઈએ. વધુમાં જે સ્ત્રીઓને હાયપરટેન્શન અથવા બ્લડ પ્રેશર સંબંધિત સમસ્યાઓનો કૌટુંબિક ઇતિહાસ હોય તેમણે નિયમિતપણે પોતાની તપાસ કરાવવી જોઈએ.

થાઇરોઇડ ટેસ્ટ : 30 વર્ષથી વધુ ઉંમરની સ્ત્રીઓ, ખાસ કરીને જેમને થાઇરોઇડ વિકૃતિઓનો કૌટુંબિક ઇતિહાસ હોય અથવા જેમને થાક, વજનમાં ફેરફાર અથવા મૂડમાં ફેરફાર જેવા લક્ષણોનો અનુભવ થતો હોય, તેમણે તેમની ચિંતાઓ આરોગ્યસંભાળ પ્રદાતા સાથે ચર્ચા કરવી જોઈએ જે તેમની પરિસ્થિતિ માટે સૌથી યોગ્ય થાઇરોઇડ ટેસ્ટ નક્કી કરી શકે.

વિટામિન ડી ટેસ્ટ: વિટામિન ડી ટેસ્ટ તમારા લોહીમાં વિટામિન ડીના સ્તરને માપે છે. વિટામિન ડી સ્વસ્થ હાડકાં અને દાંત જાળવવા, રોગપ્રતિકારક શક્તિ , મગજ અને નર્વસ સિસ્ટમને ટેકો આપવા અને ઇન્સ્યુલિનના સ્તરને નિયંત્રિત કરવા માટે જરૂરી છે. તે રક્ત પરીક્ષણ દ્વારા માપવામાં આવે છે.

લગ્ન પહેલાના હેલ્થ ટિપ્સ : લગ્ન પહેલાના પરીક્ષણોમાં પણ વધારો થઈ રહ્યો છે જેમાં થેલેસેમિયા અને અન્ય હિમોગ્લોબિનોપેથીક્સ અને જાતીય રોગો જેવા રક્ત સંબંધિત વિકારોની તપાસ માટે જરૂરી રક્ત પરીક્ષણોનો સમાવેશ થાય છે.

આ ઉપરાંત સ્કિઝોફ્રેનિયા અને બાયપોલર ડિસઓર્ડર, મેજર ડિપ્રેશન જેવી માનસિક સમસ્યાઓની પણ તપાસ કરવી જોઈએ. હાયપરટેન્શન, ડાયાબિટીસ, શ્વાસનળીના અસ્થમા, વાઈ જેવા ક્રોનિક રોગો પણ તમારા જીવન પર અસર કરે છે. જો તમે આ બધા રોગોને પહેલાથી જ જાણો છો, તો તેમની સારવાર કરી શકાય છે, અને તમે આરોગ્ય અને ફેમિલી પ્લાનિંગના મુદ્દાને વધુ સારી રીતે હલ કરી શકો છો.

પ્રજનનક્ષમતા પરીક્ષણ :  ડૉ. ગુપ્તાએ જણાવ્યું કે "આવો પરીક્ષણ અનિયમિત માસિક ચક્ર ધરાવતી છોકરીઓ અને ઉત્થાનની સમસ્યા અને અંડકોષમાં અંડકોષની ગેરહાજરી ધરાવતા છોકરાઓ દ્વારા પણ લઈ શકાય છે. વધુમાં, જો પતિ-પત્ની બંનેને ચોક્કસ આનુવંશિક વિકૃતિઓ હોય તો તે સંતાનમાં પણ સંક્રમિત થઈ શકે છે. જો આપણે આ પહેલાથી જાણીએ, તો આપણે આવા લગ્ન ટાળી શકીએ છીએ અને જન્મજાત અસામાન્યતાઓને અટકાવી શકીએ છીએ.''

PCOS એટલે શું? લક્ષણો, કારણો અને અટકાવવા જીવનશૈલીમાં શું ફેરફાર કરવા જરૂરી?

વધુમાં આંખની તપાસ અને સ્કિન તપાસ એકંદર આરોગ્ય દેખરેખમાં ફાળો આપે છે. મધરહૂડ હોસ્પિટલ ખારઘરના કન્સલ્ટન્ટ પ્રસૂતિશાસ્ત્રી અને ગાયનેકોલોજિસ્ટ ડૉ. સુરભિ સિદ્ધાર્થે જણાવ્યું હતું કે "માનસિક સ્વાસ્થ્ય તપાસને અવગણવી ન જોઈએ, કારણ કે જીવનના આ તબક્કા દરમિયાન ચિંતા અને હતાશા જેવી પરિસ્થિતિઓ પ્રગટ થઈ શકે છે.''

ડૉ. સુરભિએ ભાર મૂક્યો કે "આખરે વ્યક્તિગત સ્વાસ્થ્ય ઇતિહાસ, કૌટુંબિક તબીબી પૃષ્ઠભૂમિ અને જીવનશૈલીના પરિબળોએ મહિલાઓને તેમના ડોક્ટર સાથે યોગ્ય સ્ક્રીનીંગ યોજનાની ચર્ચા કરવામાં માર્ગદર્શન આપવું જોઈએ. વ્યાપક અને વ્યક્તિગત સંભાળ માટે ડોક્ટર સાથે નિયમિત વાતચીત જરૂરી છે.''