પેરેન્ટીંગ ટિપ્સ। સ્ક્રીન ટાઇમ કરતાં વધુ ખતરનાક નો ટોક ટાઇમ, તમારા બાળકો પર આવી આડઅસર કરશે!

જીવનશૈલી | આજના ડિજિટલ યુગમાં, બાળકોનો ઉછેર કરતી વખતે સ્ક્રીન ટાઇમ (screen time) સૌથી મોટી ચિંતા માનવામાં આવે છે. માતાપિતા ઘણીવાર મોબાઇલ ફોન, ટેબ્લેટ અને ટેલિવિઝનના વધુ પડતા ઉપયોગ વિશે ચિંતા કરે છે. 

એક્સપર્ટ કહે છે કે બાળકો માટે સ્ક્રીન ટાઇમ કરતાં પણ વધુ ખતરનાક એ બીજું એક પરિબળ છે જેને આપણે ઘણીવાર અવગણીએ છીએ, નો-ટોક ટાઇમ છે, શું છે આ નો ટોક ટાઈમ? જાણો 

નો ટોક ટાઇમ એટલે શું? (What is No Talk Time?) 

ટોક ટાઇમ ન હોવાનો અર્થ એ છે કે માતાપિતા અને બાળકો વચ્ચે ભાવનાત્મક અને વાતચીતનો અભાવ હોય છે, ભલે તેઓ એક જ છત નીચે રહેતા હોય. ભોજન દરમિયાન, શાળા પછી, અથવા સૂતા પહેલા, જ્યારે વાતચીત થવી જોઈએ, ત્યારે દરેક વ્યક્તિ પોતાના મોબાઇલ ફોન અથવા કામમાં વ્યસ્ત હોય છે. બાળકો પ્રશ્નો પૂછવા અને તેમના વિચારો શેર કરવા માંગે છે, પરંતુ સાંભળનાર કોઈ નથી.

ટોક ટાઈમ ન હોવો કેમ વધુ ખતરનાક છે?

સ્ક્રીન ટાઈમ મર્યાદિત હોઈ શકે છે, પરંતુ જો બાળકો તેમના વિચારોને દબાવતા રહે છે, તો તેમની અસર લાંબા સમય સુધી ટકી શકે છે. વાતચીતનો અભાવ બાળકોને એકલતા અને અજ્ઞાત અનુભવવા પ્રેરે છે. તેઓ ધીમે ધીમે તેમના માતાપિતાથી દૂર થઈ જાય છે અને તેમની લાગણીઓ શેર કરવાનું બંધ કરે છે.

બાળકોના મેન્ટલ હેલ્થ પર અસર : શાંતિથી વાત ન કરવાથી બાળકોના માનસિક સ્વાસ્થ્યને નુકસાન થાય છે . આવા બાળકો વધુ ચીડિયા બની શકે છે, આત્મવિશ્વાસનો અભાવ અનુભવી શકે છે, તેમની લાગણીઓને ઓળખવાનું અને વ્યક્ત કરવાનું શીખી શકે છે, અને તણાવ અને ચિંતાથી પીડાય છે. જ્યારે બાળકોને ઘરે સાંભળવામાં આવતું નથી, ત્યારે તેઓ ખોટી જગ્યાએ સમજણ અને સંબંધ શોધે છે.
શીખવાની અને વિચારવાની ક્ષમતા પર અસરો : વાતચીત બાળકોની વિચારવાની, પ્રશ્નો પૂછવાની અને નિર્ણયો લેવાની ક્ષમતાને મજબૂત બનાવે છે. જ્યારે વાતચીત થતી નથી, ત્યારે બાળકોની ભાષા કૌશલ્ય અને વિવેચનાત્મક વિચારસરણી પર પણ અસર પડે છે. તેઓ પોતાને અસરકારક રીતે વ્યક્ત કરવાનું શીખતા નથી.
સંબંધો પર ઊંડી અસર પડે : બાળપણમાં માતા-પિતા સાથેની વાતચીત બાળકનો ભાવનાત્મક પાયો બનાવે છે. નો-ટોક ટાઇમ માતાપિતા અને બાળકો વચ્ચે વિશ્વાસનો અભાવ પેદા કરી શકે છે. કિશોરાવસ્થા દરમિયાન આ અંતર વધે છે, જેના કારણે માતાપિતા તેમના બાળકોના જીવનમાં શું ચાલી રહ્યું છે તેનાથી અજાણ રહે છે.

શરીરને હાઇડ્રેટેડ થવામાં કેટલો સમય લાગે છે? પાણી પીધા પછી શું થાય છે? જાણો પ્રોસેસ

પેરેન્ટીંગ ટિપ્સ

નો ટોક ટાઇમ પૂરો કરવો મુશ્કેલ નથી, ફક્ત થોડી જાગૃતિની જરૂર છે. ફોન વગર તમારા બાળકો સાથે દરરોજ ઓછામાં ઓછા 15-20 મિનિટ વિતાવો. તેમના દિવસ વિશે પૂછો અને ધ્યાનથી સાંભળો. ભૂલ માટે તરત જ ઠપકો આપવાને બદલે, સમજવાનો પ્રયાસ કરો.સૂતા પહેલા વાત કરવાની આદત પાડો. બાળકોની લાગણીઓને હળવાશથી ન લો. સ્ક્રીન નહિ, કનેક્શન જરૂરી છે.

બાળકો માટે સૌથી મહત્વની બાબત તેમના મોબાઇલ ફોનથી અંતર નથી, પરંતુ તેમના માતાપિતાની નિકટતા છે. જ્યારે ઘરે વાતચીત થાય છે, ત્યારે સ્ક્રીન ટાઈમ આપમેળે લિમિટેડ થઈ જાય છે. બાળકો જે જુએ છે તે શીખે છે.

સ્ક્રીન ટાઈમ પ્રત્યે સાવધ રહેવું મહત્વપૂર્ણ છે, પરંતુ "નો ટોક ટાઈમ" ને અવગણવું એ વધુ ખતરનાક છે. બાળકોને સૌથી વધુ જેની જરૂર હોય છે તે છે સાંભળવાના કાન અને હૃદય જે તેમની વાતોને સમજે.