/indian-express-gujarati/media/media_files/wp-content/uploads/2025/05/black-out-taj-mahal.jpg)
બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન તાજમહેલને વાંસથી ઢાંકવામાં આવ્યો હતો. (તસવીર: સોશિયલ મીડિયા)
Mock Drill News, Black Out: તાજમહેલ મુઘલ સમ્રાટ શાહજહાં દ્વારા બનાવવામાં આવ્યો હતો. શાહજહાંએ તાજમહેલ બનાવવાની જવાબદારી મીર અબ્દુલ કરીમ અને મકરામત ખાનને સોંપી હતી. મુકમ્મત ખાન શાહજહાંના બાંધકામ મંત્રી હતા. તાજમહેલ 42 એકર જમીન પર બનેલો છે. તાજમહેલનું બાંધકામ જાન્યુઆરી 1632 માં શરૂ થયું હતું. શાહજહાં અને તેની પત્ની મુમતાઝ મહેલનો મકબરો તાજમહેલમાં જ છે.
મુઘલોના પતન પછી અંગ્રેજોએ શરૂઆતમાં તાજમહેલનો અનાદર કર્યો. તાજમહેલમાં રહેલા રત્નો પણ ચોરાઈ ગયા. પરંતુ ઘણા સમય પછી બ્રિટિશ વાઇસરોય લોર્ડ કર્ઝને તાજમહેલ પર ધ્યાન આપવાનું શરૂ કર્યું અને તેનું સમારકામ કરાવ્યું.
સ્વતંત્રતા પછી તાજમહેલને ખતરોનો સામનો કરવો પડ્યો
બ્રિટિશરો પાસેથી આઝાદી પછી તાજમહેલ પર પહેલો ખતરો 1965 માં ઉભો થયો. પહેલા વડા પ્રધાન જવાહરલાલ નેહરુનું અવસાન થયું હતું. લાલ બહાદુર શાસ્ત્રીની સરકાર કેન્દ્રમાં હતી. તે દિવસોમાં પાકિસ્તાને કચ્છના મોટા ભાગ પર પોતાનો અધિકાર દાવો કરવાનું શરૂ કર્યું અને ઓગસ્ટમાં ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે યુદ્ધ શરૂ થયું. ભારત સરકારને ડર હતો કે પાકિસ્તાન હવાઈ હુમલો કરીને તાજમહેલને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
આ પણ વાંચો: આવતીકાલે યુદ્ધ સાયરનની 'મોક ડ્રીલ' યોજાશે, એક નાગરિક તરીકે તમારે શું કરવું અને શું ન કરવું?
બીબીસી પર પ્રકાશિત રેહાન ફઝલના અહેવાલ મુજબ, ભારત સરકાર તાજમહેલની સુરક્ષા માટે તેને ઢાંકવા માંગતી હતી. આ માટે એક મોટું કાળું કપડું સીવવામાં આવ્યું હતું. આ કારણે ચાંદની રાત્રે તાજમહેલ આકાશમાંથી દેખાતો ન હતો. એવું કહેવાય છે કે આ આવરણ 1995 સુધી સુરક્ષિત રાખવામાં આવ્યું હતું પરંતુ બાદમાં ઉંદરોએ તેને કરડીને નાશ કરી દીધો.
બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન તેને વાંસથી ઢાંકવામાં આવ્યું હતું
આઝાદી પહેલા પણ તાજમહેલ એક વખત જોખમમાં હતો. 1942 માં બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન બોમ્બર વિમાનોથી તાજમહેલને બચાવવા માટે વાંસના પ્લેટફોર્મ બનાવવામાં આવ્યા હતા.
બોમ્બર વિમાનોથી તાજમહેલને બચાવવા માટે વાંસના પ્લેટફોર્મ બનાવવામાં આવ્યા હતા. હુમલાખોરોને ગેરમાર્ગે દોરવા માટે તાજમહેલને વાંસથી એવી રીતે ઢાંકવામાં આવ્યો કે તે વાંસનો ઢગલો દેખાય. ફક્ત ગુંબજને ઢાંકવામાં આવ્યો હોવાનો ફોટો ઉપલબ્ધ છે, પરંતુ પાછળથી સરકારે તસવીરો લેવા પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો તેથી સંપૂર્ણપણે ઢંકાયેલ તાજમહેલનો ફોટો ઉપલબ્ધ નથી.
2001 માં 11 સપ્ટેમ્બરના હુમલા પછી પણ ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણે સાવચેતી તરીકે તાજમહેલને કાપડથી ઢાંકી દીધો હતો. તેમને આમ કરવામાં 20 દિવસથી વધુ સમય લાગ્યો.
મુમતાઝ મહલે સ્વપ્નમાં એક સુંદર મહેલ જોયો હતો
શાહજહાંની ચોથી પત્ની મુમતાઝ મહલનું 17 જૂન, 1631 ના રોજ તેના 14મા બાળકને જન્મ આપતી વખતે અવસાન થયું. તેણી 30 કલાક સુધી પ્રસૂતિ પીડામાં હતી. શાહજહાંએ મુમતાઝ મહલના સ્વાસ્થ્ય માટે ગરીબોમાં પૈસા પણ વહેંચ્યા. જોકે, કોઈ ડૉક્ટર કે કોઈ દવાનો કોઈ ઉપયોગ થયો નહીં. મુમતાઝ મહલ હવે નથી. પરંતુ તેમના મૃત્યુ પહેલાં તેમણે શાહજહાં પાસેથી વચન લીધું અને એક ઇચ્છા પણ વ્યક્ત કરી. તેમણે શાહજહાં પાસેથી વચન લીધું કે તેમના પછી તેમને કોઈ બીજી સ્ત્રીથી બાળકો નહીં થાય.
પોતાની ઇચ્છાનો ઉલ્લેખ કરતી વખતે તેમણે કહ્યું હતું કે તેમણે સ્વપ્નમાં એક ખૂબ જ સુંદર મહેલ જોયો હતો, જેની આસપાસ સુંદર બગીચા પણ હતા. તેમણે શાહજહાંને કહ્યું હતું, "હું તમને મારી યાદમાં એક સમાન કબર બનાવવા વિનંતી કરું છું." આ જ કારણ હતું કે શાહજહાંએ તાજમહેલ બનાવવા માટે યમુના નદીના કિનારે જગ્યા પસંદ કરી. સુંદર ઇમારતની સાથે તેઓ એક બગીચો પણ બનાવવા માંગતા હતા, જેને સિંચાઈ માટે ઘણું પાણી જોઈએ.


/indian-express-gujarati/media/agency_attachments/2025/11/10/2025-11-10t115614773z-ieg-logo-640x480-javed-ahmad-2025-11-10-17-26-13.png)
Follow Us