Explained: ભારત-અમેરિકા ટ્રેડ ડીલ સામે ઘણા સવાલો, ટ્રમ્પનો ટેરિફ કટ અને 500 અબજ ડોલરના દાવાની જાણો હકકીત

US India Trade Deal : યુએસ ભારત ટ્રેડ ડીલ થવા વિશે યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઘોષણા કરી છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે 2 ફેબ્રુઆરીએ પોતાના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ટ્રુથ સોશિયલ પર દાવો કર્યો હતો કે ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે એક નવા વેપાર કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા છે. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે ટેલિફોનિક વાતચીત બાદ તેમણે આ ઘોષણા કરી હતી. 

યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના જણાવ્યા અનુસાર, કહેવાતા કરાર હેઠળ, અમેરિકા ભારતીય માલસામાન પરના પારસ્પરિક ટેરિફ ઘટાડીને 18 ટકા કરશે, જ્યારે ભારત અમેરિકાના માલસામાન પરના ટેરિફ અને નોન-ટેરિફ અવરોધોને શૂન્ય કરવા માટે પગલાં લેશે. ટ્રમ્પ કહે છે કે નવા ટેરિફ "તાત્કાલિક અમલમાં આવશે". જો કે, આ જાહેરાતના ઘણા મહત્વપૂર્ણ પાસાઓ હજી પણ અસ્પષ્ટ છે. તમને જણાવી દઈએ કે ભારત અમેરિકા ટ્રેડ ડીલમાં કયા મુદ્દાઓ હજુ પણ અસ્પષ્ટ છે.

ટેરિફ અંગે મૂંઝવણ

ટ્રમ્પની પોસ્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે યુએસ ટેરિફ 25 ટકાથી ઘટાડીને 18 ટકા કરવામાં આવશે. પરંતુ આ જ પોસ્ટમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું હતું કે ભારત રશિયન તેલ ખરીદવાનું બંધ કરશે, જે અગાઉ 50 ટકા દંડાત્મક ટેરિફ સાથે જોડાયેલ હતું. બાદમાં અમેરિકન પક્ષે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે હકીકતમાં ટેરિફ 50 ટકાથી ઘટાડીને 18 ટકા કરવામાં આવી રહ્યો છે.

અત્રે એ પણ નોંધવું યોગ્ય છે કે, અમેરિકા એ 2025માં યુકે, યુરોપિયન યુનિયન, જાપાન, ઇન્ડોનેશિયા, મલેશિયા, બાંગ્લાદેશ અને વિયેટનામ સાથેના કરારોમાં 10% થી 20% સુધીના પારસ્પરિક ટેરિફ પણ લાગુ કર્યા છે. આ ટેરિફ મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં એમએફએન (મોસ્ટ ફેવર્ડ નેશન) ટેરિફની ટોચ પર વસૂલવામાં આવે છે.

આ ઉપરાંત યુએસ કાયદા હેઠળ સ્ટીલ, એલ્યુમિનિયમ, કોપર પર કલમ 232 હેઠળ 50 ટકા ટેરિફ લાગુ પડે છે.

અમુક ઓટો કમ્પોનન્ટ્સ પર 25 ટકા ટેરિફ ચાલુ રહેશે. તો દવાઓ, એરક્રાફ્ટ અને તેના પાર્ટ્સ અને કેટલાક ઇલેક્ટ્રોનિક-મિકેનિકલ ઉત્પાદનો પર શૂન્ય ટેરિફ અગાઉની જેમ અમલમાં રહેશે.

ટ્રમ્પનો દાવો

ટ્રમ્પે દાવો કર્યો હતો કે ભારત અમેરિકન ઉત્પાદનો પરના ટેરિફ અને નોન-ટેરિફ અવરોધોને ઘટાડીને શૂન્ય કરશે. પરંતુ તે સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું નથી કે કઇ પ્રોડક્ટો આ દાયરમાં આવશે? શું કૃષિ પેદાશો, અનાજ, જીનેટિક મોડિફાઇડ ફૂડ્સ અને અન્ય નિયમનકારી આયાત જેવા સંવેદનશીલ ક્ષેત્રોને આવરી લેવામાં આવશે? અત્યાર સુધી ભારત આ ક્ષેત્રો ખોલવામાં અચકાતું રહ્યું છે.

500 અબજ ડોલરના વેપારનો દાવો

ટ્રમ્પે એમ પણ કહ્યું હતું કે ભારત અમેરિકા પાસેથી ઉર્જા, ટેકનોલોજી, કૃષિ પેદાશો અને 500 અબજ ડોલરથી વધુની અન્ય વસ્તુઓ ખરીદશે. હકીકતમાં, ભારત હાલમાં યુએસ પાસેથી વાર્ષિક 50 અબજ ડોલરથી ઓછી આયાત કરે છે. આ સ્તર સુધી પહોંચવામાં 20 વર્ષથી વધુ સમય લાગી શકે છે. તેથી, આ આંકડો મક્કમ અને તાત્કાલિક પરિપૂર્ણતા કરતાં લાંબા ગાળાના ધ્યેય તરીકે વધુ લાગે છે.

હવે શું શું?

હજુ સુધી ભારત અમેરિકા તરફથી કોઈ સંયુક્ત નિવેદન બહાર પાડવામાં આવ્યું નથી. ત્યાં કોઈ ઔપચારિક વાટાઘાટો લખાણ ન હતું. અમલીકરણની કોઈ સમયરેખા જાહેર કરવામાં આવી નથી. આવી સ્થિતિમાં, નિષ્ણાતો આ જાહેરાતને સંપૂર્ણ રીતે તૈયાર અને અમલમાં મૂકવા યોગ્ય વેપાર કરાર નહીં પણ રાજકીય સંકેત તરીકે માની રહ્યા છે.

ગ્લોબલ ટ્રેડ રિસર્ચ ઇનિશિએટિવ (જીટીઆરઆઈ)ના સંસ્થાપક અજય શ્રીવાસ્તવે કહ્યું કે, ભારતે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પની આ વેપાર ઘોષણાની ઉતાવળમાં ઉજવણી ન કરવી જોઈએ. ટ્રુથ સોશિયલ પોસ્ટમાં, તે સ્પષ્ટ નથી કે કઇ ચીજવસ્તુઓ પર લાગુ પડશે, સમયરેખા શું હશે, અને શું ભારત ખરેખર શૂન્ય ટેરિફ અને શૂન્ય નોન-ટેરિફ અવરોધો માટે સંમત થયું છે, ખાસ કરીને કૃષિ અને નિયમનકારી ક્ષેત્રોમાં. અમેરિકા પાસેથી 500 અબજ ડોલરની ખરીદીનો આંકડો પણ અસ્પષ્ટ છે. 

ભારત હાલમાં યુએસ પાસેથી વાર્ષિક 50 અબજ ડોલરથી ઓછી આયાત કરે છે, જે આ લક્ષ્યને વધુ મહત્વાકાંક્ષા અને નક્કર પ્રતિબદ્ધતા ઓછી લાગે છે. જ્યાં સુધી સંયુક્ત નિવેદન, લેખિત કરાર અને અમલીકરણની સ્પષ્ટ વ્યવસ્થા ન હોય. ત્યાં સુધી, તેને અંતિમ સોદા તરીકે નહીં પરંતુ રાજકીય હાવભાવ તરીકે જોવું જોઈએ. સાવધાની જરૂરી છે, ઉજવણી નહીં. ” યુએસ ભારત વેપાર સોદાથી કોને વધુ ફાયદો થશે? જાણવા અહીં ક્લિક કરો.