કલમ 498A ના દુરુપયોગ પર ભડક્યા વકીલ, અતુલ સુભાષના મોત બાદ આક્રોશ; જાણો શું કહે છે આ કલમ

Atul Subhash Suicide Case, Misuse of Article 498A: કલમ 498A બેંગલુરુ આઈટી પ્રોફેશનલ અતુલ સુભાષના મૃત્યુ પછી હેડલાઈન્સમાં છે. અતુલ સુભાષે આત્મહત્યા કરતા પહેલા એક વીડિયો જાહેર કર્યો હતો, જેમાં તેણે પોતાની પત્ની અને તેના પરિવારના સભ્યો પર ગંભીર આરોપ લગાવ્યા હતા. અતુલ સુભાષે કહ્યું કે મારા પરિવારને મારા સાસરિયાઓ દ્વારા ખૂબ પરેશાન કરવામાં આવ્યા છે અને તેથી જ હું આત્મહત્યા કરવા જઈ રહ્યો છું. આ મામલો હેડલાઇન્સમાં છે અને હવે ઘણા ક્રિમિનલ વકીલો 498Aના દુરુપયોગને લઈને ગુસ્સામાં છે.

શું છે કલમ 498A?

આઈપીસીની કલમ 498એ ના કાયદા અનુસાર, જો કોઈ મહિલાનો પતિ અથવા તેના પતિનો કોઈ સંબંધી ક્રૂરતા (મારઝુડ, ઉત્પીડન) કરે છે અથવા તે મહિલાને માનસિક રીતે અથવા અન્ય કોઈ રીતે હેરાન કરે છે, તો તે વ્યક્તિ વિરુદ્ધ IPC 498A હેઠળ કેસ નોંધવામાં આવશે અને કાર્યવાહી હાથ ધરાશે. આ કલમનો ઉદ્દેશ્ય એવી મહિલાને બચાવવાનો છે કે જેને તેના પતિ અને તેના સંબંધીઓ દ્વારા કોઈપણ રીતે હેરાન કરવામાં આવે છે. જો કોઈ પુરુષ તેની પત્નીને મારશે તો તે તેની પત્ની પ્રત્યેની ક્રૂરતાના ગુના માટે દોષિત થશે.

કયા કિસ્સામાં આ કલમ લાગુ પડે છે?

જો કોઈ મહિલાનો પતિ તેની પત્નીને આત્મહત્યા કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરે છે અથવા મહિલાનો પતિ અથવા તેના પતિનો કોઈ સંબંધી તે મહિલા પાસેથી દહેજની માંગ કરે છે અને દહેજ આપવા માટે તેણીને હેરાન કરે છે, તો તે વ્યક્તિ પર કલમ ​​498A હેઠળ કેસ નોંધીને કાર્યવાહી કરવામાં આવે છે. જો રોજબરોજના ઘરેલું ઝઘડાઓને કારણે કોઈ મહિલા પર હુમલો કરવામાં આવે તો આ જ કલમ લાગુ પડે છે.

ફોજદારી વકીલો શું કહે છે?

ક્રિમિનલ વકીલ એડવોકેટ વિકાસ પાહવાએ બુધવારે કલમ 498Aનો દુરુપયોગ અટકાવવા તાકીદના સુધારાનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. આ વિભાગ દહેજ ઉત્પીડન સંબંધિત છે. આ મુદ્દા પર બોલતા વિકાસ પાહવાએ આ બાબતને ખૂબ જ ગંભીર ગણાવી અને નોંધ્યું કે કેવી રીતે વર્ષોથી પતિના પરિવાર પાસેથી પૈસા પડાવવા માંગતા અસંતુષ્ટ વ્યક્તિઓ દ્વારા કાયદાનો દુરુપયોગ કરવામાં આવે છે.

આ પણ વાંચો: ધારાસભ્ય કિરીટ પટેલનો શિક્ષણમંત્રીને પત્ર: પાટણમાં ખેતરોમાં નકલી યુનિવર્સિટી બની ગઈ

E

ત્રણ દાયકાથી વધુનો અનુભવ ધરાવતા ફોજદારી વકીલ તરીકે વિકાસ પાહવાએ સમજાવ્યું કે કેવી રીતે તેમણે કાનૂની સમુદાય, પોલીસ તંત્ર અને ખોટા કેસ દાખલ કરનારા કેટલાક લોકો દ્વારા કલમ 498Aનો દુરુપયોગ વ્યક્તિગત રીતે જોયો છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે જ્યારે દહેજ ઉત્પીડનના સાચા કેસો છે, ત્યારે મોટી સંખ્યામાં કેસ નાણાકીય રીતે સમાધાન કરવા માટે પતિ અને તેના પરિવાર પર દબાણ કરવાના હેતુથી દાખલ કરવામાં આવે છે. વિકાસ પાહવાએ કહ્યું, “આ કાયદાનો દુરુપયોગ સામાજિક માળખા પર ઊંડી અસર કરે છે. માત્ર પતિ જ નહીં પરંતુ સસરા, સાસુ અને પરિવારના અન્ય સભ્યો પણ અવારનવાર તેની સાથે દુર્વ્યવહાર કરે છે. "આમાંના મોટાભાગના કેસો પાયાવિહોણા છે અને હવે કાયદાના આવા દુરુપયોગને રોકવા માટે ગંભીર પગલાં લેવાનો સમય આવી ગયો છે."

ખૂબ જ કમનસીબ ઘટના - વકીલ

સમાચાર એજન્સી એએનઆઈને આપેલા એક ઈન્ટરવ્યુમાં, ફોજદારી કેસોનો બચાવ કરવા માટે જાણીતા વકીલ સુમિત ગેહલોતે પણ અતુલ આત્મહત્યા કેસ પર તેમની ઊંડી ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે કહ્યું, “આ ખરેખરમાં ખૂબ જ દુર્ભાગ્યપૂર્ણ ઘટના છે. કાનૂની દ્રષ્ટિકોણથી તે માનસિક સ્વાસ્થ્ય, કાનૂની જુલમ અને કાનૂની પ્રણાલીના દુરુપયોગથી સંબંધિત મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓને પ્રકાશિત કરે છે."

આ પણ વાંચો: કોણ છે આઈપીએસ નિધિ ઠાકુર? સાબરમતી જેલની નવી સુપ્રિટેન્ડેન્ટ; અહીં બંધ છે લોરેન્સ બિશ્નોઈ

સુમિત ગેહલોતે સ્વીકાર્યું કે દહેજ નિષેધ અધિનિયમ અને IPCની કલમ 498A મહિલાઓને ઘરેલુ હિંસા અને દહેજ સંબંધિત ઉત્પીડનથી બચાવવા માટે બનાવવામાં આવી હતી પરંતુ કમનસીબે કેટલાક કિસ્સાઓમાં આ કાયદાઓનો દુરુપયોગ થયો છે. મેં એવા ઘણા કિસ્સાઓ જોયા છે જેમાં આ જોગવાઈઓનો ઉપયોગ માત્ર પતિને જ નહીં પરંતુ તેના સમગ્ર પરિવારને હેરાન કરવા માટે કરવામાં આવ્યો છે. આ દુરુપયોગ માનસિક તકલીફ, નાણાકીય તણાવ અને દુ:ખદ પરિણામોનું કારણ બની શકે છે. કાયદાનો ઉપયોગ તેના ઉદ્દેશ્ય હેતુ માટે અને વાસ્તવિક પીડિતોના રક્ષણ માટે થવો જોઈએ પરંતુ તેનો દુરુપયોગ અટકાવવા માટે સલામતી પણ લાગુ કરવી જોઈએ.”

સુપ્રીમ કોર્ટે પણ ટિપ્પણી કરી છે

સુમિત ગેહલોતે કાયદાકીય વ્યવસ્થામાં વધુ જવાબદારીની જરૂરિયાત પર પણ ભાર મૂક્યો હતો. તાજેતરના એક કેસમાં કલમ 498A હેઠળ નોંધાયેલી એફઆઈઆરને રદ કરતી વખતે સુપ્રીમ કોર્ટના જસ્ટિસ જે.બી. પારડીવાલા અને જસ્ટિસ મનોજ મિશ્રાએ એ વાત પર ભાર મૂક્યો છે કે પોલીસ તંત્રએ અંતિમ ઉપાય તરીકે આશરો લેવો જોઈએ. બેન્ચે કહ્યું હતું કે ક્રૂરતા અને ઉત્પીડનના સાચા કેસમાં કાયદા પંચ અને કાયદા મંત્રાલયે જોગવાઈ પર પુનર્વિચાર કરવો જોઈએ. BNS ની કલમ 85 અને 86 હેઠળ વૈવાહિક ઘરમાં ક્રૂરતાને વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવી છે.