/indian-express-gujarati/media/media_files/2026/01/19/metals-in-smartphone-2026-01-19-15-03-31.jpg)
વિશ્વના વિવિધ ભાગોમાંથી મેળવેલા આશરે 60 વિવિધ ધાતુઓ અને ખનિજોનો ઉપયોગ સ્માર્ટફોન બનાવવા માટે થાય છે. Photograph: (Canva)
સ્માર્ટફોનને સ્માર્ટ બનાવવા માટે ફક્ત સોફ્ટવેર જ મહત્વપૂર્ણ નથી પરંતુ તેમાં વપરાતી વિવિધ ધાતુઓ તેની પાતળી, હલકી અને મજબૂત ડિઝાઇન સુનિશ્ચિત કરવામાં પણ એટલી જ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. વિશ્વના વિવિધ ભાગોમાંથી મેળવેલા આશરે 60 વિવિધ ધાતુઓ અને ખનિજોનો ઉપયોગ સ્માર્ટફોન બનાવવા માટે થાય છે. ફક્ત એક ધાતુમાંથી સ્માર્ટફોન બનાવવો અશક્ય છે, અને જો શક્ય હોય તો પણ સ્માર્ટફોનનું વજન એટલું બધું હશે કે તમે તેનો ઉપયોગ સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દેશો. ફોનની બોડીથી લઈને બેટરી, સ્ક્રીન, કેમેરા અને સ્પીકર સુધી દરેક નાનો અને મોટો ભાગ ચોક્કસ ધાતુથી બનેલો હોય છે. ચાલો તમને જણાવીએ કે તમારા સ્માર્ટફોનના કયા ભાગો બનાવવા માટે કયા મેટલ્સનો ઉપયોગ થાય છે.
આ ધાતુઓ સ્માર્ટફોનની બોડીને મજબૂત બનાવે છે.
સ્માર્ટફોનને પકડી રાખતી વખતે તે હલકું અને પ્રીમિયમ લાગે છે. એલ્યુમિનિયમ અને મેગ્નેશિયમ આ માટે જવાબદાર છે. એલ્યુમિનિયમ ફોનની ફ્રેમને મજબૂત બનાવે છે જેથી તે ડ્રોપ દરમિયાન તૂટતો અટકાવે, જ્યારે મેગ્નેશિયમ તેને હલકું રાખે છે અને ફોનને ઇલેક્ટ્રોમેગ્નેટિક રેડિયેશન (EMI) થી સુરક્ષિત કરે છે. આંતરિક સપોર્ટ અને સ્ક્રૂ જેવા મહત્વપૂર્ણ ભાગોમાં સ્ટીલનો ઉપયોગ થાય છે.
સર્કિટ અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સમાં હોય છે આ ધાતુઓનો
ફોનની અંદર સર્કિટ બોર્ડ નામનું એક નાનું મગજ હોય છે. અવિરત વિદ્યુત પ્રવાહ સુનિશ્ચિત કરવા માટે સર્કિટ તાંબાનું બનેલું હોય છે. પરંતુ સૌથી અગત્યનું તે વાસ્તવિક સોના અને ચાંદીના ખૂબ જ પાતળા સ્તરોનો ઉપયોગ કરે છે. સોનાનો ઉપયોગ એટલા માટે થાય છે કારણ કે તેમાં ક્યારેય કાટ લાગતો નથી, જેનાથી ફોન વર્ષો સુધી ટકાઉ બને છે. વીજળીને નિયંત્રિત કરતા કેપેસિટરમાં પેલેડિયમ જેવી કિંમતી દુર્લભ પૃથ્વી ધાતુઓનો ઉપયોગ થાય છે.
/filters:format(webp)/indian-express-gujarati/media/media_files/2026/01/19/gold-in-mobile-phones-2026-01-19-15-10-57.jpg)
બેટરીમાં પણ મેટલ્સનો ઉપયોગ
લિથિયમ-આયન બેટરી વિના સ્માર્ટફોનની કલ્પના કરવી અશક્ય છે. લિથિયમ બેટરીમાં મુખ્ય ધાતુ છે, જે વધુ ઊર્જા સંગ્રહિત કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. કોબાલ્ટ બેટરીને સ્થિર કરે છે અને તેનું જીવન વધારવામાં મદદ કરે છે, જેનાથી ફોન સુરક્ષિત અને લાંબા સમય સુધી ટકી રહે છે.
નાની ઉંમરે વાળ કેમ ખરે છે? દરરોજ કરાતી આ ભૂલો લોકોને બનાવી રહી છે ટાલિયાપણાનો શિકાર
સ્ક્રીન અને ડિસ્પ્લે
તમારી સ્ક્રીન ફક્ત કાચનો ટુકડો નથી. તેમાં ઇન્ડિયમ અને ટીન જેવી ધાતુઓનું પારદર્શક મિશ્રણ હોય છે, જે સ્ક્રીનને તમારી આંગળીના સ્પર્શને અનુભવવા દે છે. પોટેશિયમ અને સિલિકોનનો ઉપયોગ સ્ક્રીનને લવચીક અને ક્રેકીંગ માટે પ્રતિરોધક બનાવવા માટે થાય છે.
કેમેરા, સ્પીકર અને વાઇબ્રેશન
જ્યારે તમારો ફોન વાગે છે અથવા વાઇબ્રેટ થાય છે, ત્યારે દુર્લભ ધાતુઓ કામ પર હોય છે. નિયોડીમિયમનો ઉપયોગ ખૂબ જ શક્તિશાળી નાના ચુંબક બનાવવા માટે થાય છે જે સ્પીકર અને વાઇબ્રેશન મોટરનો ભાગ છે. ફોનના વાઇબ્રેશનને વજન આપવા માટે ભારે ટંગસ્ટન ધાતુનો ઉપયોગ થાય છે.
મેટલ્સ સિવાય પણ ઘણું બધું
આ બધી ધાતુઓ સાથે સ્માર્ટફોન સિલિકોન, સિરામિક અને ખાસ કાચનો પણ ઉપયોગ કરે છે, જે ખનિજો છે. એકસાથે આ તત્વો સ્માર્ટફોનને આકાર આપે છે. આગલી વખતે જ્યારે તમે તમારો સ્માર્ટફોન ઉપાડો છો ત્યારે યાદ રાખો કે તે ફક્ત ચિપ્સ અને વાયર નથી, પરંતુ પૃથ્વીમાંથી ખોદવામાં આવેલી ડઝનબંધ કિંમતી ધાતુઓ છે, જે તેને ખરેખર ફોનને "સ્માર્ટ" બનાવે છે.


/indian-express-gujarati/media/agency_attachments/2025/11/10/2025-11-10t115614773z-ieg-logo-640x480-javed-ahmad-2025-11-10-17-26-13.png)
Follow Us