/indian-express-gujarati/media/media_files/2026/02/04/boards-exam-preparation-tips-2026-02-04-17-46-37.jpg)
બોર્ડ પરીક્ષાના તણાવને દૂર કરવાના 3 સૌથી અસરકારક ઉપાય. Photograph: (Canva)
બોર્ડની પરીક્ષાઓ દરમિયાન બાળકોના મનમાં ઘણીવાર "બધાને બધું જ ખબર છે, પણ મને ખબર નથી," "હું ગમે તેટલું ભણું, તે પૂરતું નથી," અને "જો હું નાપાસ થઈ જાઉં તો શું?" જેવા વિચારો આવતા હોય છે. આ વિચારો નબળાઈની નિશાની નથી. તે ખરેખરમાં ડર, થાક અને દબાણનું પરિણામ છે. આ સમય દરમિયાન સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે તમે તમારી જાત સાથે કેવી રીતે વાત કરો છો. આનું કારણ એ છે કે તમારી આંતરિક વાતચીત કાં તો તમને ટકાવી શકે છે અથવા તમને વધુ બરબાદ કરી શકે છે. લાઈવ હિંદુસ્તાનના અહેવાલ અનુસાર, ગેટવે ઓફ હીલિંગના સ્થાપક અને મનોચિકિત્સક ચાંદની તુગ્નૈત સમજાવે છે કે જ્યારે પણ તમે તમારી બોર્ડ પરીક્ષા માટે તૈયાર ના હોવ ત્યારે તમારી જાત સાથે કેવી રીતે વાત કરશો.
બોર્ડની પરીક્ષા દરમિયાન આ બાબતો પર વધુ ધ્યાન આપો
પોતાની જાતનો ન્યાય કરવાને બદલે પોતાને સમજવાનું શીખો. જ્યારે "હું સારો નથી," એવો વિચાર મનમાં આવે છે, ત્યારે તરત જ ગુસ્સે થવાની જરૂર નથી. આ વિચારો ઘણીવાર ત્યારે ઉદ્ભવે છે જ્યારે મન થાકેલું હોય છે અથવા ડર હાવી થઈ જાય છે. આવા સમયે પોતાને કહેવાનો પ્રયાસ કરો, "હું ડરી ગયો છું, તેથી જ હું આ રીતે અનુભવી રહ્યો છું." તમારા ડરને ઓળખવો એ પોતાને નબળા માનવા કરતાં ઘણું સારું છે.
પરિણામોને તમારા મૂલ્યથી અલગ કરો
ઘણીવાર બોર્ડની પરીક્ષાઓ દરમિયાન બાળકો તેમની સંપૂર્ણ ઓળખને તેમના ગુણ સાથે જોડે છે. તેમને લાગે છે કે જો તેઓ સારા ગુણ નહીં મેળવે તો તેઓ સારા માણસ નહીં બને. આ વિચાર ખૂબ જ ભારે હોય છે. પોતાને કહેવું મહત્વપૂર્ણ છે કે પરીક્ષાઓ ફક્ત એટલું જ બતાવે છે કે તમે કેટલું યાદ રાખ્યું છે, તમે કેટલા બુદ્ધિશાળી કે મહેનતુ છો તે નહીં. તમારું મૂલ્ય પરિણામ કરતાં મોટું છે.
સવારે કે રાત્રે, ક્યારે અભ્યાસ કરવો જોઈએ? આચાર્ય બાલકૃષ્ણ પાસેથી જાણો વાંચવાનો યોગ્ય સમય
તમારી જાતને એ જ વાતો કહો જે તમે મિત્રને કહેશો
કલ્પના કરો જો તમારો મિત્ર કહે કે તેઓ સારા નથી તો શું તમે તેમને ઠપકો આપશો? કદાચ નહીં. તમે તેમને વસ્તુઓ સમજાવશો, તેમને પ્રોત્સાહિત કરશો. પરંતુ જ્યારે આપણે આપણી જાત સાથે વાત કરીએ છીએ ત્યારે આપણે ખૂબ કઠોર હોઈએ છીએ. જ્યારે આપણે દિલથી તૂટી જઈએ છીએ ત્યારે તે જ ભાષાનો ઉપયોગ કરીએ છીએ જે તમે કોઈ પ્રિય વ્યક્તિ સાથે વાપરો છો. નમ્રતા નબળાઈ નથી, તે સહારો છે.
તમારા ડરને દબાવવાને બદલે તેને શબ્દો આપો
ડરથી ભાગવાનો પ્રયાસ ઘણીવાર તેને મોટો બનાવે છે. તમારા ડરને સ્પષ્ટ રીતે જણાવવું વધુ સારું છે. નિષ્ફળતાનો ડર, લોકોને નિરાશ કરવાનો ડર અથવા અપેક્ષાઓ પૂર્ણ ના કરવાનો ડર. જ્યારે ડરનું નામ લેવામાં આવે છે ત્યારે તે થોડું હળવું થઈ જવાય છે.
બોર્ડ પરીક્ષામાં આ સ્માર્ટ સ્ટડી પ્લાનથી ટોપર બનવાનો રસ્તો થશે સરળ
આજના પ્રયત્નોને પૂરતા ગણવાનું શીખો
દરરોજ તમારું શ્રેષ્ઠ આપવું હંમેશા શક્ય નથી. કેટલાક દિવસો તમારું મન કામ કરે છે, કેટલાક દિવસો નથી કરતું. આનો અર્થ એ નથી કે તમે પાછળ રહી ગયા છો. પોતાને કહેવાનું શીખો, "મેં આજે મારાથી શક્ય તેટલું શ્રેષ્ઠ કર્યું." આ વિચાર તમને બીજા દિવસે ફરીથી ઉભા થવાની શક્તિ આપે છે.
એક્સપર્ટની સલાહ
બોર્ડ પરીક્ષા દરમિયાન તમે જે રીતે તમારી જાત સાથે વાત કરો છો તે મહત્વપૂર્ણ છે. જો તમારો આંતરિક અવાજ તમને સતત નીચે મૂકે છે, તો અભ્યાસ વધુ મુશ્કેલ બનશે. પરંતુ જો તે જ અવાજ તમને ધીમે ધીમે સમજે છે, સહારો આપે છે અને આગળ વધવામાં મદદ કરે છે તો ડર ઓછો થવા લાગશે. યાદ રાખો આ સમય તમારી હિંમતની કસોટી કરી રહ્યો છે, તમારી ક્ષમતાની નહીં. અને હિંમત ફક્ત અભ્યાસ દ્વારા જ નહીં પણ તમારી જાત સાથે યોગ્ય રીતે વાત કરીને પણ બને છે.


/indian-express-gujarati/media/agency_attachments/2025/11/10/2025-11-10t115614773z-ieg-logo-640x480-javed-ahmad-2025-11-10-17-26-13.png)
Follow Us