World Thalassemia Day: બ્લડ ડીસઓર્ડરને મેનેજ કરવા ડાયટ કેટલી મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે? જાણો અહીં

થેલેસેમિયા એ વારસાગત બ્લડ ડિસઓર્ડરનું એક ગ્રુપ છે જે શરીરની પૂરતી માત્રામાં હિમોગ્લોબિન ઉત્પન્ન કરવામાં અસમર્થતા દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલ છે, જે પ્રોટીન લાલ રક્ત કોશિકાઓમાં જોવા મળે છે જે ઓક્સિજન વહન કરવા માટે જવાબદાર છે. આ ઉણપ એનિમિયા તરફ દોરી જાય છે, જે થાક, નબળાઇ અને અન્ય ગૂંચવણોનું કારણ બની શકે છે. સ્થિતિની ગંભીરતા, આલ્ફા થેલેસેમિયા અને બીટા થેલેસેમિયામાં વર્ગીકૃત, હિમોગ્લોબિન પરમાણુના અસરગ્રસ્ત ભાગને આધારે હળવાથી જીવલેણ સુધી બદલાય છે.

નવી મુંબઈના અપોલો હોસ્પિટલ્સના વરિષ્ઠ ક્લિનિકલ ડાયેટિશિયન ડૉ. વર્ષા ગોરેએ જણાવ્યું હતું કે, “ભારત વિશ્વમાં થેલેસેમિયા મેજર ધરાવતા બાળકોની સૌથી વધુ સંખ્યા ધરાવે છે અને ઘટનાઓ સતત વધી રહી છે, તે પરિવારો અને રાજ્યના સંસાધનો પર ભારે આર્થિક બોજ લાદે છે. થેલેસેમિયાના બાળકોમાં બહુ-પોષક તત્વોની ઉણપનું જોખમ રહેલું છે. આથી, જ્યારે ઉણપ જણાય ત્યારે થેલેસેમિયાના દર્દીઓમાં પોષણની સ્થિતિનું વાર્ષિક મૂલ્યાંકન કરવું જોઈએ.

તેથી, આ વિશ્વ થેલેસેમિયા દિવસ, જે દર વર્ષે 8 મેના રોજ મનાવવામાં આવે છે, ચાલો સમજીએ કે જ્યારે સ્થિતિનું સંચાલન કરવાની વાત આવે ત્યારે ડાયટ કેવી ભૂમિકા ભજવે છે.

આ પણ વાંચો: યોગ દર્શન : ‘ભ્રામરી પ્રાણાયામ’થી અવાજ કર્ણપ્રિય મધુર બનશે અને અનિંદ્રા દૂર થશે

નાણાવટી મેક્સ સુપર સ્પેશિયાલિટી હોસ્પિટલ, મુંબઈના રજિસ્ટર્ડ ડાયટિશિયન અને ક્લિનિકલ ન્યુટ્રિશનિસ્ટ ઉષાકિરણ સિસોદિયાએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, ''જ્યારે થેલેસેમિયાના ઈલાજ માટે કોઈ ચોક્કસ ડાયટ નથી, ત્યારે સારી રીતે સંતુલિત પોષણ યોજના લક્ષણોનું સંચાલન કરવામાં અને જીવનની ગુણવત્તા સુધારવામાં નોંધપાત્ર યોગદાન આપી શકે છે, "સ્વસ્થ આહાર શરીરને નવા લાલ રક્તકણો ઉત્પન્ન કરવામાં અને એકંદર આરોગ્ય જાળવવામાં મદદ કરે છે."

કોકિલાબેન ધીરુભાઈ અંબાણી હોસ્પિટલ, મુંબઈના પીડિયાટ્રિક હેમેટોલોજી, ઓન્કોલોજી અને સ્ટેમ સેલ ટ્રાન્સપ્લાન્ટેશનના કન્સલ્ટન્ટ ડૉ. સંતનુ સેને સંમત થયા અને કહ્યું હતું કે, "તેમની ચોક્કસ જરૂરિયાતોને સંબોધતી વ્યક્તિગત ભોજન યોજના વિકસાવવા માટે ડૉક્ટરો અને આહાર નિષ્ણાતો સાથે મળીને કામ કરવું મહત્વપૂર્ણ છે."

નીચેના પોષક તત્ત્વો અને ખનિજો થેલેસેમિયા મેનેજમેન્ટમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે, નિષ્ણાતોએ કહ્યું:

આયર્નનું સેવન: થેલેસેમિયાના દર્દીઓને વારંવાર લોહી ચઢાવવામાં આવે છે, જે આયર્ન ઓવરલોડનું કારણ બની શકે છે. લાલ માંસ, ફોર્ટિફાઇડ અનાજ અને કઠોળ જેવા આયર્ન-સમૃદ્ધ ખોરાકની દેખરેખ રાખવી અને તેને મર્યાદિત કરવી જરૂરી છે.

ફોલિક એસિડ: ફોલિક એસિડ લાલ રક્તકણોના ઉત્પાદનમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. ફોલિક એસિડથી ભરપૂર ખોરાક, જેમ કે લીલા પાંદડાવાળા શાકભાજી, દાળ અને આખા અનાજનો સમાવેશ, એકંદર આરોગ્યને ટેકો આપી શકે છે.

આ પણ વાંચો: આજનો ઇતિહાસ 8 મે : વિશ્વ થેલેસેમિયા દિવસ – લોહીના સગપણમાં મળતો જીવલેણ રોગ

કેલ્શિયમ અને વિટામિન ડી: થેલેસેમિયાના દર્દીઓમાં ઓસ્ટીયોપોરોસીસનું જોખમ વધી શકે છે. કેલ્શિયમથી ભરપૂર ખોરાક જેમ કે ડેરી ઉત્પાદનો, બદામ અને બીજનું સેવન, વિટામિન ડીના પૂરક સાથે, હાડકાના સ્વાસ્થ્યને જાળવવામાં મદદ કરી શકે છે.

એન્ટીઑકિસડન્ટથીસમૃદ્ધ ખોરાક: ફળો, શાકભાજી અને બદામ જેવા એન્ટીઑકિસડન્ટ-સમૃદ્ધ ખોરાકનો સમાવેશ થેલેસેમિયા સાથે સંકળાયેલ ઓક્સિડેટીવ તણાવ સામે લડવામાં મદદ કરી શકે છે.

ઉપર દર્શાવેલ ચોક્કસ આહાર ભલામણોને અનુસરવા ઉપરાંત, થેલેસેમિયાના દર્દીઓએ સંતુલિત અને પૌષ્ટિક આહાર લેવાનું લક્ષ્ય રાખવું જોઈએ જેમાં પુષ્કળ ફળો, શાકભાજી, આખા અનાજ અને દુર્બળ પ્રોટીનનો સમાવેશ થાય છે. ડૉ. ગોરેએ કહ્યું હતું કે, "તેઓએ હાઇડ્રેટેડ રહેવા માટે પુષ્કળ પ્રવાહી પણ પીવું જોઈએ અને વધુ પડતા આલ્કોહોલનું સેવન ટાળવું જોઈએ.''

Disclaimer : આ આર્ટિકલ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ પરથી અનુવાદીત છે, મૂળ આર્ટિકલ વાંચવા માટે અહીં ક્લિક કરો,